سرویس اندیشه - فلسفهی دین در نزد ایرانیان(قسمت بیستم)، «بختآفرید»، پیشوای رادمردان پارسا
فلسفهی دین در نزد ایرانیان(قسمت بیستم)
«بختآفرید»، پیشوای رادمردان پارسا
فرید شولیزاده: نسکهای پهلوی از پیشوایی پارسا بهنام «بختآفرید» یاد میکنند که در روزگار «خسرو انوشیروان»(578 ـ 531م) میزیسته است. چنانکه از درونمایه این نسکها برمیتابد «بختآفرید» از مفسران نامآور اوستا و زند در آن روزگار بوده است.
وی در میان مردم روزگار خویش به رادی و پارسایی مشهور بوده و مردمان حرمت بسیار بر او مینهادند. مشهور است که پس از سرکوب «مزدک بامدادان» و هوادارانش، «خسرو انوشیروان» از «بختآفرید» پارسا، خواست تا دین بهی را از آلودگیهای فکری و اندیشههای اشتراکی مزدکیان، پالوده سازد.
در یکی از نسکهای پهلوی، نامور به «یک چند سخن از بختآفرید» میخوانیم:
«گویند که بختآفرید گفت که هیچ مردمی نیست از من توانگرتر بهجز او که از من خرسندتر است.
این را نیز گفت که اگر همهی مردم گیتی بههم رسند پس من را توانگر کردن نتوان، زیرا به یک دست گیرم و به دیگر دست دهم و فقط رنج به من ماند.»
نکویی کن و سوی نیکی گرای بدین از تو خشنود گردد خدای
ادامه دارد...
بخشهاي پيشين:
بخش نوزدهم: مزدکیان و فلسفه مزدک بامدادان
بخش هجدهم: آذربادمهراسپند و فرازآوری اخلاقگرایی زرتشتی
بخش هفدهم: فلسفهي برخی فلسفهپردازان زرتشتی در روزگار ساسانی
بخش شانزدهم: هیربدان هیربد تنسر و خداشناسی سیستماتیک
بخش پانزدهم: مکتب فلسفی كنتويان
بخش چهاردهم: پینوشتی بر فلسفهی مانویان
بخش سیزدهم: فلسفهي مانویان و جهانبيني مانی
بخش دوازدهم: مرقونیان و فلسفهی «مرقیون»
بخش یازدهم: دیصانیان و فلسفهی «بار دیصان»
بخش دهم: رخنهی ایدهی دوبنانگاری به نسکهای زرتشتی
بخش نهم: عصر اوستا
بخش هشتم: فرجامشناسي زرتشتي
بخش هفتم: فلسفهی پولاریته و اخلاق زرتشتی
بخش ششم: جهانبيني زرتشتي
بخش پنجم: خداشناسي زرتشتي(اصل وحدت وجود)
بخش چهارم: نمودار سیر تاریخی فلسفهی دین در نزد ایرانیان
بخش سوم : پرستش مهر
بخش دوم : زروانگرایی
بخش نخست : چند خدایی در نزد ایرانیان پیش از اشوزرتشت