سرويس انديشه - فلسفه دين در نزد ايرانيان (قسمت ششم)، جهانبيني زرتشتي
جهانبینی زرتشتی
فلسفهی دین در نزد ایرانیان (قسمت ششم)
فرید شولیزاده: هر انسانی دارای باورهایی است که مجموعهی این باورهای هر فرد را جهانبینی آن فرد مینامند. چه هر انسانی بر اساس باورهایش، جهان و پدیدههای درون آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهد. همهی انسانها اندیشه و گفتار و کردار خود را بر اساس مجموعه باورهایشان، یعنی جهانبینی خود تنظیم میکنند(:از کوزه همان تراود که در اوست). هیچ انسانی را نمیتوان پیدا کرد که جهانبینی منحصر به خود نداشته باشد، هرچند ممکن است خودش هم از جهانبینی که دارد خبر نداشته باشد یا نتواند جهانبینیاش را تشریح کند.
جهانبینی زرتشتی یعنی چه؟: جهانبینی زرتشتی یعنی جهان را از دریچهی گاتها دیدن، یعنی باورهای گاتها را در خود نهادینه کردن و بر پایهی این باورها به جهان نگریستن و پدیدههای آن را تجزیه و تحلیل کردن. به زبان ساده جهانبینی زرتشتی یعنی چون اشوزرتشت به جهان نگریستن. زیرا باورهای که بنمایه جهانبینی زرتشتی را تشکیل میدهد، در آموزههای مینوی گاتها نهفته است.(:گاتها کتابی است که بایستی حداقل یکبار آنرا مطالعه کرد و همهی عمر در مورد آن اندیشید).
جهانبینی زرتشتی بر نه(9) باور بنیادین استوار است:
1- باور به یکتایی خدا که هستیبخش است، بزرگ و دانا و در همه جا در تجلی است(: اصل وحدت وجود).
2- باور به پیامبری اشوزرتشت: اولین پیامآور راستین در جهان که از «دین» به مفهوم وجدان سخن گفت.
3- باور به جهان مینوی: وهیشتم مینو(:بهشت) و اچیشتم مینو(:دوزخ).
4- باور به حاکم بودن قانون اشا(:راستی و هنجار هستی) در گیتی و مینو.
5- باور به گوهر آدمی و آدمیت: انسان پاک و اهورایی آفریده شده و از خرد و وجدان برخوردار گردیده و آزادی کامل انتخاب راه دارد(:اصل اختیار) و همهی انسانها از هر جنس و نژاد با یکدیگر برابر میباشند.
6- باور به امشاسپندان
7- باور به نیکوکاری و دستگیری از نیازمندان(: داد و دهش، رادی).
8- باور به سپند بودن چهار آخشیج(:باد، خاک، آب، آتش).
9- باور به فرشکرد(:تازه گردانیدن جهان).
هر فرد بهدین در هنگام سدرهپوش شدن، با این نه(9) اصل پیمان میبندد و به حقانیت آنها اقرار میکند. با اقرار به این اصول، فرد میپذیرد که چون اشوزرتشت به هستی بنگرد. اساسا" هرکسی در سراسر جهان که چنین میاندیشد و بر بنیان این اصول سخن گفته و کارهای زندگانیاش را بر آنها استوار میدارد، بیآنکه بداند یک زرتشتی است.
ادامه دارد...
بخشهاي پيشين :
بخش پنجم: خداشناسي زرتشتي(اصل وحدت وجود)
بخش چهارم: نمودار سیر تاریخی فلسفهی دین در نزد ایرانیان
بخش سوم : پرستش مهر
بخش دوم : زروانگرایی
بخش نخست : چند خدایی در نزد ایرانیان پیش از اشوزرتشت