گزارش تصویری - آواي دف و سرنا،چند روزي در زينآباد و چم، موج ميزد
«گشت مهرايزد» امسال هم پايان يافت
آواي دف و سرنا،چند روزي در زينآباد و چم، موج ميزد
خبرنگار امرداد- آفتاب يزداني: «گشت مهرايزد» برگزار شد و بازهم همچون هميشه با جشن و پايكوبي با دف و سرنا.
و اما داستان اين جشن كه آن را مهرايزد ميناميم اما اين روزها در بهمنماه برگزار ميشود. ايرانيان از ديرباز روز كبيسهاي را كه هماكنون، ٤ سال يكبار گرفته ميشود تا سال دقيقا در زمان درست، تحويل شود، ١٢٠ سال يكبار برگزار ميكردهاند. يعني اين روزهاي كبيسه را روي هم ميكردند و پس از ١٢٠ سال ، يكماه، به سال ميافزودند. اين روند پس از يورش تازيان، پس از مدتي به فراموشي سپرده شد بنابراين، سال،ديگر دقيقا در نوروز، تحويل نميشد. اين روند تا جايي ادامه يافت كه ماه مهر، به عنوان نمونه در بهمن ماه جشن گرفته ميشد.
اين روزها هرچند كه جشن مهرگان در روز مهر از ماه مهر برگزار ميشود اما به ياد گذشته و از آنجايي كه شادي و جشن به هر زمان و مكاني، سپند و پسنديده است، زرتشتيان بسياري اين جشن را در مهرايزد و بهمنماه هم برگزارميكنند.
جشن مهرگان در گذشته،جشني بزرگ بود، جشني كه تا ٥ روز برگزارياش ادامه مييافت. از روز مهرايزد، آغاز ميشد و در روز ورهرام ايزد، پايان مييافت. برگزاري اين جشن در ٥ روز با دف و دهل و سورنا به مانند گذشته هنوز هم در برخي روستاهاي ما اجرا ميشود. امسال هم اين جشن در چم و زينآباد برگزار شد.
اهالي چم و زينآباد، هرچند مهرگان را در روز و تاريخ درست برگزار ميكنند امابه رسم گذشته در روزهايي كه در گاهشمار(:تقويم) بدون كبيسه هم برابر با ٥ روز جشن مهرگان ميشود، اين جشن را با نام «گشت مهرايزد» برپا ميدارند.
واژهي گشت به معناي گردهمايي است. در اين ٥ روز همهي دوستان و آشنايان در خانههاي هم، گرد ميآيند و روز و شب را به جشن و شادي و به مهماني ميگذارنند.
دو روز پاياني جشن مهرگان يعني روزهاي فروردينايزد و ورهرامايزد، ساكنان محل همه گرد هم ميآيند، يك نفر سرنا ميزند، يكي دف ميزند و ديگراني كه از دنبال، روانند، سروده و چكامه ميخوانند و «هابيروشاباشگويان»، به در خانهخانههاي محل ميروند. از ميان آن جمع يك نفر هم آيينه و گلاب بر دست دارد.
در كه باز ميشود، صاحبخانه با آتشداني از آتش كه بر آن بوي خوش اسفند و كندر نهاده به پيشواز ميآيد، باشندگان در ميان آواي سرنا و دف، جشن را به او و خانوادهاش شادباش ميگويند و برايشان تندرستي و دريرزيوي آرزو ميكنند و رفتگان و درگذشتگان خانه را به نام بلند، خدابيامرزي ميدهند.
بزرگ خانواده، با صداي بلند شادباشهايشان راپاسخ ميدهد و به اندازهي توان، پولي را پيشكش آدريان(:آتشكدهي) محل ميكند، بشقابي لرك ميدهد و ميوههايي.
يكنفر كه او را دماوز يا موبد ده ميخوانند، چادشايي(:چادرشبي) بر كمر بسته و لرك و ميوهها را در آن ميريزند. هلهله و هابيروشاباشها هنوز هم برجاست و كسي كه گلابپاش بر دست دارد بر مردم گلاب ميپاشد.
روز پاياني جشن مهرگان، روز ورهرام ايزد است. همه در آدريان گردهم ميآيند و ميهمان خوراكيهايي كه خودشان آوردهاند، ميشوند.
موبد بر لرك و ميوهاي كه در اين دو روز از محل، جمع شده، اوستا ميخواند و ميوه و لرك ميان مردم، بخش ميشود.
گشت مهرايزد امسال، ديروز، ١٦ بهمنماه پايان يافت.
فرتورها از دلبر رستمی است.
./ف۸۹۲۴۸۱۱۱۷۱۱