در بزرگداشت دقیقی شاعر زرتشتی سده ی چهارم گفته شد:
درفشی که دقیقی اززبان پارسی برافراشت فردوسی با شاهنامه ماندگار کرد


ضیا الدین هاجوی بانی - فرتور از مازیار نیک بخشخبرنگارامرداد- فیروزه فرودی:انجمنی که دقیقی و فردوسی به دستور ابومنصور عبدالرزاق در زمان امیر سامانی برای تدوین نوشته ها و داستان های ایران کهن و پاسداری اززبان پارسی پنهانی تشکیل دادند، شوند(:باعث) پی ریزی شاهنامه شد.
گفته‌های بالا را ضیاالدین هاجوی، بانی انجمن پاسداری و پالایش زبان پارسی در بزرگداشت دقیقی، سراينده‌ي زرتشتی سده‌ی چهارم که از سوی بنیاد فرهنگی جمشید برگزار شد، بازگو كرد.
هاجوی که دارای دکترای علوم تربیتی است، کوشش‌های بسیاری در راستای پاسداری و و پشتیبانی از زبان پارسی کرده‌است.
وی که از واژگان پارسی در گفته‌هایش بهره‌ مي‌برد، گفت: «شرف‌شاه، پدر فردوسی دهقان‌نژادی از توس که دارای 2 هزار دست‌نویس درماتیکان‌کده(:کتابخانه) خود بود.
فردوسی و دقیقی که هر دو در نیمه‌ی آغازین سده‌ی چهارم زاده شدند، در کودکی با هم آشنا می‌شوند و در پی این دوستی با هم بزرگ شده و آماده ی کارهای بزرگ می‌شوند.
وی افزود: فردوسی 15 ساله بود که با محمد (دقیقی)، به انجمنی  که ابومنصور عبدالرزاق هم در آن باشنده بود می‌روند. آنجا سروده‌ای را فردوسی می‌خواند و از عبدالرزاق می‌خواهد که محمد نیز آن را بخواند.
هاجوی گفت: محمد بسیار زیبا آن شعر را خواند و چون دقیق و بدون جاانداختن واژه‌ای خوانده‌بود، به او فرنام(:لقب) دقیقی را داد و از آن پس، دقیقی و فردوسی همواره در کنار هم در آن انجمن به گردآوری داستان‌های ایرانی دل سپردند.
هاجوی به نکته‌ای از کتاب «معمای شاهنامه» که خوانده بود اشاره کرد که برخلاف آنچه در این کتاب آمده که فردوسی سراینده‌ی تنهای شاهنامه نیست، وی بر این باور است كه شاهنامه باید دو سراینده داشته‌باشد ولی نمی‌‌توان پذيرفت  که سراینده‌ی دوم فردوسی باشد.
این پاسدار زبان پارسی گفت: دقیقی، سراینده‌ی زرتشتی و فردوسی سراينده‌ي مسلمان بود ولی این دو میهن‌پرست و ایران‌دوست، کیش و دین را کنار گذاشته و دست‌در‌دست هم، شاهنامه را سرودند.
وی افزود: فردوسی پس از کرگ دقیقی شاهنامه را کامل کرد و هزار بیت از سروده‌های دقیقی را که درباره‌ی گشتاسب و پیامبری اشوزرتشت است بدون هیچ تغییری در شاهنامه گنجاند تا از دست بیگانه در امان باشد.
پس ازآن دو نماهنگ  از شاهنامه پخش شد و در پی آن خشایار زارع پارسه به شاهنامه خوانی و تفسیر بیت‌هایی از آن پرداخت.
پارسه، پژوهشگر شاهنامه و تخت جمشید می‌گوید: « نزدیک به 10 سال است شاهنامه‌خوانی می‌کنم و زادگاه مادرم نزدیک تخت جمشید است.»
وی اجرای زنده‌ای به‌ نام «پدرم فردوسی» ماه پیش در شیراز داشته‌است.
سخنران بعدی این همایش مهرداد ساسانی دانش‌آموخته‌ی حقوق قضایی و بنیان‌گذار کلاس‌های ایران‌شناسی بود.
مهرداد ساسانی با سروده‌ی گرگ درون انسان از «فریدون مشیری» سخنانش را آغاز کرد.
گفت دانایی که گرگی خیره¬سر                     هست پنهان در نهاد هر بشر
لاجرم جاریست پیکاری سترگ                   روز و شب مابین این انسان و گرگ
زور و بازو چاره‌ی این گرگ نیست              صاحب اندیشه داند چاره چیست

ساسانی در ادامه از اهورامزدا یاری خواست تا در پرتو اندیشه و گفتار و کردار نیک راه راستی گسترش یابد.
وی افزود: «درباره‌ی دقیقی و فردوسی سخن بسیار گفته شد. تنها این نکته را می‌گویم که آیا در آیین زرتشت غلام و کنیز وجود داشته؟»
باشندگان یک‌صدا فریاد زدند: «هیچ گاه» و ساساني ادامه داد:  آیین زرتشت با برده‌داری، کنیز و غلام در درازای تاریخ در پیکار و مخالف بود.
وي ادامه داد: «پس چگونه باور کنیم که دقیقی، سراينده‌ي زرتشتی، غلامی داشته که به‌دست وی به قتل رسیده‌است؟ همه‌ي شکستی که به ایرانیان در درازای تاریخ وارد شد از خیانت افراد خودی بود.»
به گفته‌ی مهرداد ساسانی، تاریخ راستین را باید در شعر و ادبیات ایران جستجو کرد.
به باور وی یازده بیتی که در شاهنامه برای دقیقی گفته شده از فردوسی نیست.
مهرداد ساسانی، اين ایران‌شناس، یعقوب لیث را نخستین کسی دانست که فرمان به جمع‌آوری داستان‌های ایرانی داد و امر کرد درسراسر نقاط فرمانروایی‌اش کسی نباید عربی سخن بگوید.
رستم خسرویانی فرنشین انجمن زرتشتیان تهران و اسفندیار اختیاری نماینده‌ی زرتشتیان در مجلس هم باشنده‌ی همایش بودند و در گفتاری کوتاه به باشندگان فرهنگ‌دوست و ایران‌خواه درود فرستاده و دانشمندان و شاعران حال و گذشته را وام‌دار فرهنگ و تمدن ایران‌باستان دانستند.
بهنام مرادیان پژوهشگر در ادبیات و فرهنگ ایران باستان هم در بخش دیگری از همایش سخنرانی کرد و از نگاه دیگری دقیقی را یاد کرد.
وی گفت: «دقیقی در سروده‌اش از  دوگانگی سخن می‌گوید که آن هم به باور من، برخاسته از پیکره‌ی استبداد‌گونه‌ي آن روزگار بوده‌است.»
وی افزود: «پیکره‌ی سیاسی هازمان(:جامعه) آن روزگار، شوند(:علت) تفاوت نگرش بین دقیقی و فردوسی است.»
برنامه با رقص محلی به سرپرستی بابک گشتاسب و موسیقی اصیل ایرانی با آواز مروارید تقی بیک و گروه موسیقی «اشاره» که نوعی موسیقی تلفیقی سازهای بادی و زهی را به اجرا گذاشتند پی گرفته شد.
در پایان هر برنامه نخستین‌دخت فرهادی فرنشین بنیاد فرهنگی جمشی جاماسیان با پیشکش‌هایی از اجرا کنندگان سپاسداری کرد.
در میان برنامه‌ها از باشندگان با آب¬میوه و شیرینی پذیرایی شد.
همایش بزرگداشت ابومنصور دقیقی از سوی بنیاد فرهنگی جمشید، آدینه 16 مهرماه در مارکار تهران‌پارس برگزارشد.
در بخشی از این برنامه، اردشیر بهمردی و  مهربان پولادی، اوستاخواندند.
حسين وحيدي، پژوهشگر ايراني نيز از مهمانان ويژه اين برنامه بود.


 گزارش تصويري اين بزرگداشت را در  اينجا ببينيد.