سرویس تاریخ-گوشهاي از تاريخ وهنر ايران بزرگ در موزهاي بريتانيايي
گوشهاي از تاريخ وهنر ايران بزرگ در موزهاي بريتانيايي
آفتاب یزدانی:
استوانهي حقوق بشر
اين استوانهي سفالي به خط ميخي بابلي به فرمان كوروش بزرگ(559 تا 530 پيش از ميلاد)، بنيانگذار امپراتوري هخامنشي در 559 پيش از ميلاد، نوشته شده است. اين فرمان به هنگام چيرگي ايرانيان بر بابل، به نگارش درآمده است. در جايي از اين منشور كه از سوي سازمان يونسكو، نخستين، بيانيهي حقوق بشر در جهان نام گرفتهاست، چنين آمدهاست: «من براي همهي انسانها آزادي پرستش خدايانشان را برقرار كردم و فرمان دادم كه هيچ كس حق ندارد به اين دليل مورد بدرفتاري قرار گيرد.»
كوروش ميگويد: «من فرمان دادم كه هيچ خانهاي ويران نشود و هيچ ساكني از آن محروم نگردد.»
مهر استوانهاي عقيق
اين مهر استوانهاي كه تاريخ آن به 400 تا 500 سال پيش از ميلاد بازميگردد، در آرامگاهي در مصر پيدا شده است. روي اين مهر، صحنهاي از شكار شير به دست داريوش بزرگ ديده ميشود. در ميانهي صحنه نيز نشانهي فروهر، پشتيبان شاهان ايران، ديده ميشود. افزونبر آن، در كنارهي اين مهر، نوشتهاي به خط ميخي و به سه زبان پارسي باستان، ايلامي و بابلي ديده ميشود با اين معنا: «داريوش، شاه بزرگ» است.
مصر در زمان داريوش بزرگ، به زير فرمان ايران درآمد و ساتراپي(ايالت) بيستوهفتم ايران شد. اين مهر عقيق نيز نامورترين يادگار پارسيها در مصر است كه از آرامگاه تبس(Thebes) پيدا شده است.
وزنهي ترازو به شكل شير
اين وزنهي برنزي در غرب آناتولي( در تركيه) پيدا شده و پيشينهي آن به 500 سال پيش از ميلاد بازميگردد. به كارگيري اين وزنهها در تمدنهاي ميانرودان، روايي داشتهاست و پس از اين كه كوروش بزرگ(559 تا 530 پيش از ميلاد) بر اين سرزمين دست يافت، اين وزنهها مورد توجه پارسها قرار گرفت. و در زمان داريوش بهگونهي استانداردهاي وزن در سراسر امپراتوري به كار رفت. در آن زمان، زبان آرامي، زبان اداري امپراتوري هخامنشي بود كه نوشتههاي آن در سنگنوشتهها و چيزهايي مانند اين وزنهي برنزي حفظ شده است. برگردان نوشتهي آرامي روي اين وزنه، اين گونه است: «بر اساس سكههاي نقره درست است».
به احتمال بسيار اين نوشته به كاربرد سكههاي نقره به عنوان استاندارد وزن اشاره دارد. اين وزنه اكنون 808/38 كيلوگرم وزن دارد كه با استاندارد وزن بابليها( يك تلنت كه حدود30/30 كيلوگرم بود) بسيار
نزديك است.
پيكرهي برنزي مرد اسبسوار
پيكرهي برنزي مرد اسبسوار، نمونهي نادري از اسبسوار پارسي است و پيشينهي آن به 400 تا 500 سال پيش از ميلاد بازميگردد. مرد پارسي، خنجر كوچكي به كمر دارد و پوششي بر تن دارد كه ويژهي مادها به شمار ميرود. اين پوشش مورد پذيرش هخامنشيها نيز قرار گرفت.
طرح ارابهي طلايي
اين طرح، كه پيشينهي آن به 400 تا 500 سال پيش از ميلاد بازميگردد، در تاجيكستان پيدا شده و يكي از مهمترين يادگارهاي روزگار هخامنشي بهشمار ميآيد. ارابهي طلايي را چهار اسب كوتاهقامت(پوني) ميكشند و دو مرد با پوشش مادي بر آن سوار هستند.
پلاك طلا
پلاك طلايي، در تاجيكستان پيدا شده است كه يك مرد با پوشش ويژهي مادها را نمايش ميدهد. هنوز چرايي ساخت اين پلاك، روشن نيست. در اين پلاك يك نيايشگر با دستهاي از گياهي كه در جشنهاي ديني ميان نيايشگران پخش ميشد، به نمايش درآمده است.