سرویس رویداد-شناسايي منشور «کوروش» روي استخوانهاي فسيل اسب
شناسايي منشور «کوروش» روي استخوانهاي فسيل اسب در چين
خبرنگار امرداد: پژوهشهاي زبانشناسي يک كارشناس زبانهاي خاور نزديک روي دو قطعهي استخوان فسيلشدهي اسب که در موزهي شهر ممنوعه، نگهداري ميشوند، شناسايي نسخهي چيني منشور کوروش را درپي داشت. گفته ميشود که پيشينهي اين استخوانها به روزگار هخامنشيان بازميگردد و مطالعه روي نوشتههاي اين فسيلنوشته، همچنان ادامه دارد.
اندكزماني است كه کپي چيني توليدات گوناگون، از وسايل برقي گرفته تا خشکبار، بازار ايران را از آن خود كرده است؛ اما اينبار چينيها محصولي را در گسترهي باستانشناسي رو کردهاند: «نسخهي چيني منشور کوروش».
اين محصول چيني وارون(:برخلاف) ديگر توليدات چيني، گويا، اصل است و تاريخ ساخت آن به سالهاي فرمانروايي کوروش بزرگ بازميگردد.
به گزارش ميراث خبر، دو قطعه استخوان فسيلشدهي اسب بهتازگي در چين شناسايي شده که از گويا، دربردارندهي رونوشتي كوتاهشده از منشور کوروش هستند که در ازاي هر 20 نگارهي ميخي استوانه کوروش، يک نگاره دارد.
در آغاز چنين ميپنداشتند كه اين استخوانها تقلبي باشند، اما "ايروينگ فينکل"، از كارشناسان، خطوط خاور نزديک باستان در موزهي بريتانيا، بر اين باور است که آنها اصل هستند. اين کشف، پيشينهي پيوند ايران را با چين، چندين سده واپس(:عقب) ميبرد.
باستانشناس ايراني، کاميار عبدي دربارهي ارزشمندي اين يافته ميگويد: «البته هنوز بايد منتظر نظر ديگر زبانشناسان و بررسيهاي آزمايشگاهي دربارهي اصالت اين اثر باشيم، اما اگر اصل باشد اين کشف مهم، دگرگوني بزرگي را در ديدگاههاي ما در زمينهي پيوند ميان خاورنزديک، بهويژه سلسلهي هخامنشي و چين درهزارهي نخست پيش از ميلاد، پديد ميآورد.»
تا پيش از اين مدرک مستقيمي مبني بر پيوند هخامنشيان با چين در دست نبود. با اين کشف، تاريخ اين پيوند از روزگار اشکاني در ايران و سلسلهي هان در چين، پيشتر و به زمان سلسلهي هخامنشي در ايران و سلسلهي ژوي شرقي در چين بازميگردد.
داستان پیدا شدن فسیل ها
اين دو قطعه استخوان حکاکي شده در سالهاي 1935 و 1940 ميلادي به دست «خو شن وي» طبيب سنتي چين خريداري شدند. او، ميپنداشت اين دو قطعه دربردارندهي اسنادي به خط کهن چيني است. در سال 1966 در انقلاب فرهنگي چين، او اين دو استخوان را براي جلوگيري از نابوديشان در خاک پنهان کرد.
در سال 1985 ، اين دو استخوان را به شهر ممنوعه برد و به موزهي کتيبههاي چين پيشكش کرد. اما به تازگي «وو يوهنگ» كارشناس زبانهاي خاورنزديک باستان، در موزه شهر ممنوعه دريافت که نوشتهي روي اين فسيل باستاني بخشي از اعلاميه حقوق بشر کوروش و متعلق به ايران است.
تا چندي پيش، باور بر اين بود كه لوح کوروش، نمونهاي يگانه و تک بوده است. اما در سال جاري ميلادي پيدا شدن دو قطعه گلنبشته در مجموعهي موزهي بريتانيا که بخشي از اعلاميهي کوروش بزرگ بود اين باور را دگرگون کرد و اين احتمال را پيش کشيد که شايد چندين نسخه از اعلاميهي کوروش بوده است.
در ژوئن امسال با همکاري موزهي چين، خطوط روي اين دو قطعه، کپي شده و براي كنكاش به موزهي بريتانيا فرستاده شد. به گفتهي فينکل نوشتهي روي اين دو قطعه، با متن اصلي روي استوانهي کوروش کمي تفاوت دارد، اما از لحاظ دستور زبان و آوانگاري درست است.
کاميار عبدي در اينباره گفت: «بر اينکه منشور کوروش، متني بسيار ارزشمند بوده، گماني نيست، اما ارزشمندي آن براي اتباع شاهنشاهي هخامنشي بوده است. پس از اينکه اصالت اين يافتهها تاييد شد از نخستين پرسشهايي که بايد بدان پرداخت اين است که متن منشور کوروش چگونه به چين راه يافته و چرا اين متن براي چينيها آناندازه اهميت داشته که آن را کپي کنند.»