(بخش نخست)
رشته جستارهایی درباره تاریخ کهن ایران‌زمین

بهرام روشن‌ضميردر این سري نوشته‌ها نگاهی نو به تاریخ ایران باستان انداخته و نکته‌هاي ویژه آن‌را با دیدی انتقادی و تحلیلی بررسی خواهیم کرد.
بهرام روشن‌ضمير: آنچه تا امروز تثبیت شده، وجود تمدن 2700 ساله "ایرانی" در درون فلات ایران است. این به هیچوجه به معنی بیشتر نبودن پیشینه تمدن آریایی‌ها در بیرون از فلات ایران و یا به معنی انکار تمدن‌های بسیار درخشان در درون ایران از هزاره ششم پ.م یعنی از حدود 8000 سال پیش نیست. یافته‌های باستانشناسی روز به روز جزئیات بیشتری از تمدن‌های دیگر درون ایران کشف می‌کنند. ولی بدبختانه گزارشات تاریخی چندانی از این تمدن‌ها موجود نیست. پافشاری بر روی تمدن 2700 ساله ایران و شکوه یافتن آن از 2566 سال پیش به دلیل وجود همزمان تاریخ و یافته‌های باستانشناسی مربوط به تمدن آریایی‌های ایران است. در هزاره سوم پ.م متون تاریخی درباره تمدن میانرودان و یا تمدن ایلام وجود دارد ولی درباره درون فلات ایران خیر. فقط می‌دانیم که چندین تمدن از جمله، کاسی‌ها، لولوبی‌ها، گوتی‌ها، هیتی‌ها و میتانی‌ها و ... در مناطق کوهستانی غربی ایران وجود داشتند. گزارشهایی از درگیری‌های پادشاهی‌های میانرودان _بابل، اکد و آشور_ با این اقوام ساکن فلات ایران داریم که گاهی جلگه نشینان و گاهی کوه نشینان در آن پیروز می‌شوند. لولوبی‌ها، شمال غرب و غرب ایران را زیر کنترل خود دارند. آنان سارگون یکم فرمانروای بزرگ میانرودان را در این بلندی‌ها شکست می‌دهند. در ادامه خواهیم دید که نژاد یا نژادهای بومی آسیای غربی در هزاره‌های سوم و دوم پ.م چطور یک به یک یا به کلی نابود شده و یا در نژادهای نیرومندتر حل می‌شوند. به طوریکه در هزاره یکم پ.م و به ویژه در هزاره یکم میلادی این منطقه فقط مردمانی از دو گروه آریایی و سامی را به خود می‌بیند و آنچه آسیانی خوانده می‌شود محدود می‌گردد به برخی مردمان قفقاز. البته از زمان آغاز جنبش پان ترکیسم نویسندگان پان ترک به ویژه با پشتیبانی دولت ترکیه دست به تحریف تاریخ در همه جنبه‌های آن زده اند. یکی از مهمترین شعارهای پان ترکی که هرگز از سوی دیگران جدی تلقی نشده است، سخن از دیرینگی وجود ترکها در آسیای غربی است. و آسان ترین کار دست درازی و مصادره به مطلوب تمدن‌های بی‌وارث منطقه بوده است. هیتی‌ها، ایلامی‌ها، سومری‌ها، اورارتو‌ها، ماناها، گوتی‌ها و لولوبی‌ها و ... از جمله تمدنهای باستانی این منطقه هستند که از نابودی آنها بیش از دو هزار سال می‌گذرد و همین کار پژوهشگران را برای شناسایی نژاد و تبار و هویت راستین آنها دشوار گردانده و در عوض مجالی شده است برای پان ترکها تا تئوری‌های سست بنیاد خود را با بوق و کرنای تبلیغات دولتی به گوش رسانند تا شاید بتوانند برای خود ریشه‌ای تاریخی در این منطقه بسازند. درحالیکه نظر آکادمیک چنین است که نخستین ترکهایی که توانستند در آسیای غربی یعنی ایران و آناتولی و میانرودان و ... جاگیر شوند، در زمان سلجوقیان در سده 11 میلادی و به ویژه پس از یورش مغول در سده 13 میلادی بودند. و چرخش هویتی مناطق ترک‌نشین امروزی آسیای غربی پس از سده 16 میلادی (اوج گیری دولتهای صفوی و عثمانی) روی داده است. ولی تاریخ سازان پان ترک، بدون کوچکترین سند تاریخی و باستانشناسی، کوچ ترکها به این مناطق را به هزاره سوم پیش از میلاد یعنی بیش از 3 هزار سال کهنتر از آنچه هست، می‌برند.