كتاب شناخت
«حقوق بشر در ايران باستان» پژوهش  و نگارش: ربابه عرب بدوئي


فريد شوليزاده:كتابي كه در ادامه به معرفي آن خواهيم پرداخت، «حقوق بشر در ايران باستان» پژوهش و نگارش ربابه عرب‌بدوئي است. كتاب با دو مقدمه از دكتر محمد آخوندي اصل و دكتر محمد ابراهيم باستاني‌پاريزي آغاز مي‌شود. نويسنده در بهره‌هاي اين كتاب كوشش كرده‌است تا انطباق ميان مباني كلي و جزيي منشور جهاني حقوق بشر و ميثاق‌هاي وابسته به آن را با كليات و سپس جزييات حقوق و قوانين جزايي و كيفري در ايران‌باستان به تصوير بكشد و البته تا حدودي هم در اين راه موفق بوده است.
نويسنده در پيشگفتار كتاب مي نويسد: «به راستي حقوق بشر در دنياي امروز،خصوصاً در جوامع مدعي حقوق بشر،به معناي واقعي، هيچ ضمانت اجرايي ندارد،و اين دردناك است و غم انگيز.»
در اين پژوهش كه مورد توجه اساتيد ارزشمندم قرار گرفته است،تماماً به دنبال اثبات اين مدعا بوده ام كه حقوق بشر در ايران باستان مورد حمايت كيفري بوده و از ضمانت اجرايي بالايي برخوردار بوده است... احترام به كرامت انسان‌ها و حقوق نخستين آنان از جمله آزادي دين، تابعيت، مليت، بيان، احترام به حقوق زنان، تساوي جنسيتي،  ممنوعيت برده داري و...كه در اعلاميه‌ي جهاني حقوق بشر و ميثاقين متبلور است، همه در ايران‌باستان مورد حمايت بوده است. حمايتي كه دنياي امروز از فقدان آن رنج مي‌برد و كشورهاي دموكراتيك و پيشرفته تا آنجا اين مقوله‌ي زيباي انساني را به رخ مي‌كشند كه منافعشان اقتضا مي‌كند.با افتخار و غرور مي‌گويم منشور حقوق بشر كوروش بزرگ،كهن‌ترين بيانيه‌ي حقوق‌بشر شناخته شده‌است و سند افتخاري براي ايرانيان به شمار مي آيد. ايران باستان، از دوران عيلام و شوش و ماد،تا هخامنشيان و اشكانيان و ساسانيان،گنجينه‌هاي حقوقي ارزشمندي در قلب خود دارد كه اغلب در اين كتاب مورد توجه و برسي قرار گرفته است...»
نگاهي به منابع مورد استفاده نگارنده در پي‌نوشت‌هاي كتاب و كتابنامه‌ي پاياني، بيانگر آن است كه نويسنده كوشش بسياري داشته است تا منابع دست اول به‌جاي مانده از ايران‌باستان را از نظر گذرانده و مورد بررسي قرار دهد و البته خود نيز در پيشگفتار كتاب به اين ويژگي كتابش اشاره دارد: «به تخمين مي‌گويم تمامي منابعي كه در ايران موجود بوده و آنچه نويسندگان و پژوهشگران گذشته به رسم امانت به امروز رسانده اند، مورد استفاده قرار گرفت، گرچه سخت بود اما شيرين نمود.»
رويه‌ي نخست كتاب حقوق بشر در ايران‌باستان
اين كتاب در شمارگان ١٦٥٠ نسخه، در ٣٥٠ رويه با قطع وزيري و صحافي گالينگور از سوي «نشر علم» به چاپ رسيده است.بهاي اين كتاب 11 هزار تومان است.