پنجم خرداد سالروز کشف

نخستین چاه نفت خاورمیانه


یکصد سال از استخراج نفت ایران می‌گذرد- عکس آرشیو است.

 گروه تاریخ: نخستین چاه نفت خاورمیانه در سال ١٢٨٧خورشیدی برابر با ١٩٠٨میلادی پنجم خرداد در شهرستان مسجد سلیمان کشف شد.

شهرستان مسجد سلیمان در شمال خاوری و در ١٢٥کیلومتری اهواز میان رشته کوه‌های زاگرس است که شیب این کوه‌ها به سوی جلگه خوزستان است جنس خاک این کوه‌ها از رس، گچ و آهک است و رود خانه‌ی بزرگ کارون از این کوه‌ها سرچشمه می‌گیرد آب و هوای مسجدسلیمان نیمه بیابانی است و بیشتر زمین‌های آن زیر کشت گندم و جو است گستردگی زمین‌های زیر کشت آن نزدیک٨٠٠٠٠٠هکتار است و از جاهای مهم دامداری خوزستان به شمار می‌آید همچنین دارای درخت‌های خودرو بلوط،بادام ،سدرو ون است.

مساحت شهر نزدیک هفت هزار کیلو متر مربع است، بلندی از سطح دریا ٣٦٢متر و میزان بارندگی بین ٢٠٠ تا ٤٥٠ میلی متر متغیر است درجه‌ی گرما در تابستان به ٥٥درجه‌ی سانتی‌گراد می‌رسد.مهم‌ترین کوه‌های آن آسماری ،تاراز،دلاو لندر است و جمعیت کنونی آن نزدیک ٢٥٠٠٠٠نفر و زبان مردم این شهر نیز فارسی با لهجه ی بختیاری است.

در کاوش‌های باستان‌شناسی آثاری کهن مربوط به دوران زندگی غارنشینی ما قبل تاریخ در آن کشف شده است و گویا بر اساس افسانه‌ها در چنین جایی بوده است که هوشنگ شاه پیشدادی در اثر برخورد سنگ، آتش را کشف کرد همچنین آثار باستانی دوران ایلامی،مادها ،پارس ها، سلوکیان ،اشکانیان و ساسانیان در این شهر یافت شده است . گفته می‌شود که روستای قلعه بردی از توابع مسجد سلیمان جایی بوده که کوروش بزرگ زاده شده است همچنین دو آتشکده‌ی بزرگ سرمسجد و برد نشانده در این شهر را می توان نخستین آتشکده ها و پرستشگاه‌های ایران دانست.

پروفسور رومن گیرشمن باستان شناس نامدار فرانسوی که در مسجد سلیمان کاوش های باستان شناسی انجام داده بود پرستشگاه‌های سر مسجد و برد نشانده را پدران تخت جمشید و پاسارگاد نامید

نام کنونی مسجد سلیمان از نام آتشکده ی سرمسجد گرفته شده است که همین نام سر مسجد نیزبه وسیله‌ی ساکنان آن زمان این منطقه روی آتشکده نهاده شد تا به عرب ها وانمود کنند که اینجا جای نیایش سلیمان پیامبر بوده و سنگ‌های بزرگ آتشکده را دیو های سلیمان پیامبر درست کرده اند! و به همبن دلیل هنوز بخش های کوچکی از این آتشکده باقی مانده است. اما در زمان ایلامی‌ها نام این مکان"آساک بود ودر زمان هخامنشیان"پارسوماش"سپس به"جهانگیری"و در سال ١٣٠٥ خورشیدی و به دستور رضا شاه و تصویب مجلس شورای ملی به مسجد سلیمان تغییر نام یافت.

واقعیت این است که مسجد سلیمان آتشکده و یکی از کانون‌های گردهم آیی زرتشتیان بوده است و علت آن نیزنشت گاز ونفتی بوده است که از میان خاک و سنگ‌ها بالا می‌آمد و آتشکده‌های سرمسجد و بردنشانده را فروزان می‌کرده است وشاید این سرنخی شد برای باستان شناسان اروپای و آمریکایی تا بتوانند نخستین چاه نفت در خاورمیانه را در این مکان در پنج خرداد سال ١٢٨٧ خورشیدی برابر با ١٩٠٨ میلادی کشف کنند ودر پی آن نخستین راه آهن،نخستین نیروگاه برق،نخستین خیابان آسفالت،نخستین بیمارستان مدرن،نخستین مخابرات و ... در این شهر ساخته شد. هم اکنون نیز این شهر با دوران آبادی پیشین خود بسیار فاصله دارد و رو به ویرانی نهاده است اما با این وجود فوران خون سیاه نفتش دیگر شهرهای ایران و حتا جهان از جمله لندن را آباد کرد. دلیل روشن این گفته این است که روبروی در ساختمان شرکت نفت بریتیش پترولیوم انگلیس شیر فلکه یکی از چاه های مسجد سلیمان گذاشته شده بود و روی آن اینطور نوشته شده بود که : هر انگلیسی که از روبروی این شیر فلکه رد می شود باید به پاس خدماتی که این چاه به اقتصاد انگلیس کرد کلاه خود را به احترام بردارد . نمی دانم که هنوز آنجا هست یا نه؟ و این شهر همانند داستان ققنوس است که در آتش خود ساخته‌ی خود سوخت و خاکستر شد تا دیگری زاده شود وزندگی کند.