امرداد- تارنگار خبری زرتشتیان ایران

فیروزه فرودی:بهره نخست این نوشته را هفته گذشته خواندید ، اینک بهره دوم و واپسین آن:

... حتی مسجد سليمان نام خود رانيز از آتشكده باستاني موجود در مركز خود گرفته است مي دانستيم كه در هنگام حمله اعراب، ايرانيان براي مصون نگاه داشتن نيايشگاههاي خود بسياري از آن آثار را به نام كساني كه مورد قبول اعراب بوده اند منسوب مي كردند از جمله است آثاري بنام سليمان ، پيامبرمنسوب خدا همچون تخت سليمان در آذربايجان .آتشكده باستاني پارسوماش نيز بدين ترتيب مسجد و نيايشگاهي معروف شد كه ديوان براي سليمان نبي ساختند و به مرور مسجد سليمان نام اين منطقه گرديد. صفه باستاني سرمسجد آتشكده يي ست بسيار قديمي و نخستين پرستشگاهي است كه از دوره هخامنشي باقي مانده است آتشگاه به شكل نسبتاٌ بلندتري از صفه بود كه آن را هم با تكه هاي بزرگ سنگ برآورده بودند بر فراز اين سكوي بلندتر آتشداني قرار داشت .قسمت شرقي صفه كهن ترين بخش آن است و مركب است از گوشه اي از سكوي بلند كه بر روي آن مراسم ديني انجام مي شديك پلكان به عرض 25 متر نيايشگران را به روي صفه نزديك محل سپنته هدايت مي كرد و از آنجا كه در پايان مراسم نيايش نبايستي از همان راه آمده باز گردند ، يك پلكان ديگر در گوشه ديگر ضلع شرقي براي پايين رفتن ساخته اند. وقتي روبروي صفه قرار داشته باشي در شرق آن كه راه پله ورودي آتشكده مي باشد راه پله عظيم و بلند ديده مي شود در جنوب آن دو راه پله و جنوب غربي آن نيز دو راه پله ديده مي شود. در قسمت شمال آن سه راه پله وجود دارد كه دو تاي آن مشخص از ديگري تنها بقايايي از آن ديده مي شود. سمت پلكان ورودي بسيار بزرگ است شايد نشانگر سيل عظيم مردم براي نماز و نيايش بوده است و پلكان خروجي داراي وسعت كمتري است چنان كه هر آنكس كه وارد اين مكان پاك مي شود دل كندن از آن برايش مشكل است و خروج از محل به تدريج صورت ميگرفت . اگر با كمي دقت به اين بنا بنگريم متوجه خواهيم شد براي ساختن آن از هيچ گونه ملاطي استفاده نشده است و بصورت خشكه چين بنا شده است و بناهاي يكپارچه تمدنهاي بين النهرين و آشور را تجسم مي كند. در حال حاضر اين منطقه همچون رديفي از سكوها بنطر مي رسد.سكوهايي كه وظيفه هر يك از آنها با يكديگر متفاوت بوده است. وقتي اين سكوها را از طرف شرق به غرب زير پا بگذاريم مبينيم كه اولين سكو بيشترين ورودي را دارا مي باشد سه پلكان به اين سكو راه دارند كه يكي از آنها با عرض 22 متر بيش از 22پله دارد كه پاگردي بين آنها جدايي انداخته است. صفه غربي كه تقريبا كمي بالاتر قرار گرفته تختگاهي مستطيل شكل است كه زيربناي آن از سنگهاي تراشيده شده است.وجود تعداد زيادي سكه هاي برنزي كوچك كه در محل پيدا شده گواه بر آن است كه انبوه نيايشگران با شورو شوق به اين جا روي مي آورده اند و حتي اگر آثار وجود شهر بزرگي را كه بر يك بلندي روبروي جبهه شرقي و در كنار آبراهه همين محل قرار دارد نديده بگيريم اين سكوها به تنهايي كافي است نشان دهد كه مسجد سليمان بسيار مورد توجه بوده و وجود آتشكده پارسوماش در اين نواحي كه فوران گاز در آنجا زياد بوده منحصر به فرد نبوده و مكانهاي مشابهي نيز در آنجا وجود دارد.