انتشارات اختران منتشر كرد :
«ميترا، آيين و تاريخ» با نگاهي به آثار كهن بازمانده

آناهيد خزير: كتاب«ميترا، آيين و تاريخ» اثر «راينهولد مركلباخ» با برگردان «توفيق گلي‌زاده» و همكاري «مليحه كرباسيان» در قالب نقاشي و سنگ‌نوشته و با نگاهي به آثار كهن بازمانده از اين آيين و نفوذ آن به اروپا و غرب گردآوري شده و به كوشش انتشارات اختران منتشر شده است.
در سال‌هاي 1898-1896 اثر ارزنده‌‌اي از «فرانتس كومون» منتشر شد. كومون اصولي را رسم كرد كه همه تصويرهاي بعدي آيين رازوري ميترا پي گرفته آن هستند و در اين كتاب كوشش مي‌شود تا تصويري نو از اين آيين ترسيم شود. نويسنده در اين كتاب شرح مي‌دهد كه آيين ميترا چه نفوذي در غرب داشته و تأثير آن در فرهنگ مسيحيت چگونه بوده است.
در اين كتاب آثاري در قالب نقاشي و سنگ‌نوشته به تصوير كشيده مي‌شوند و آثار كهن بازمانده از اين آيين و نفوذ آن به اروپا و غرب شرح داده مي‌شود. نويسنده در اين كتاب قرباني كردن گاو نر نيز كه در نيايشگاه‌هاي ميترا ديده مي‌شود، از نگاه فلسفه افلاتوني توضيح داده است.
در كاوش‌هاي اوستيا روي موزاييك كف، تصوير نردباني با هفت پله يافت شد كه بر آن هفت درجه مقدس رازوري ترسيم شده است. در قمست مياني هفت پله نمادهاي اين درجات ديده مي‌شوند. اكنون مي‌دانيم كه هر يك از نمادها به كدام درجه تعلق دارد و اين كليدي است تا بسياري از تركيب‌هاي نمادين را كه در بناهاي ميترايي به آن‌ها برمي‌خوريم، دريابيم و به يكي از هفت درجه بپيونديم و معناي رازآميز آن را بازيابيم.
مجموعه آموزه‌هاي رازوري ميترا در اين نمادها نهفته است و از سوي ديگر امروز شرايط براي تصويرسازي آيين رازوري ميترا نسبت به زمان كومون بسيار مناسب‌تر است. متن‌هاي كهن ايراني بيش از پيش ترجمه و شناخته شده‌اند تا جايي كه مي‌توان درباره زبان‌هاي پيشين ايران با اطمينان بيشتري داوري كرد. به علاوه آثار باستان‌شناسي نيز بيش از دو برابر شده است، به همين دليل امروز مي‌توانيم تصوير كامل‌تري از آيين رازوري ميترا ترسيم كنيم.
آيين رازوري ميترا دين ستاره‌هاي هفت سياره با مركزيت زمين است كه پيوند استواري با هفت درجه رازوري (كلاغ، نامزد يا پوشيده، جنگي، شير، پارسي، مهرپويا، پدر يا پير) برقرار كرده است. رازوري ميترا از طريق اين هفت درجه با رستاخيز پس از مرگ همراهي دارد، به اين معنا كه روح رازور از راه سپهر سيارات هفت‌گانه به آسمان ستارگان ثابت عروج مي‌كرد. دين ميترا يكي از صور كيهاني بوده كه در آنها تقدس كيهان در دوره متأخر باستاني ،تعاليم خود را بازيافته و اين تصورات از پيروان افلاطون به ما رسيده است.
عنصرهاي ديگري نيز از افلاطون‌گرايي وجود دارند كه در آيين رازوري ميترا وارد شده‌اند. همچنين مكان‌هاي مقدس پيروان ميترا به صورت غار ساخته شده بود كه در هر نمادي در جمهوريت افلاطون، انسانها به صورت زندانيان به زنجير كشيده شده نشسته‌اند.
«خداي شكار»، «هم‌پيماني و قرباني»، «ميترا در دين ايرانيان»، «قرباني كردن گاو نر»، «آيين ميترايي دوره هلني»، «آيين رازوري ميتراي رومي» و «ميترا در امپراتوري هخامنشي» از جمله بخش‌هاي مختلف اين كتاب به‌شمار مي‌آيد و تصاوير و نمايه پايان بخش اين كتاب تاريخي و اسطوره‌اي است.
چاپ نخست كتاب «ميترا، آيين و تاريخ» به كوشش انتشارات اختران در 456 صفحه با شمارگان يك‌هزار و 500 نسخه و بهاي 9هزار و 500 تومان منتشر شده و در دسترس علاقه‌مندان به تاريخ ايران باستان قرار دارد.