امرداد- تارنگار خبری زرتشتیان ایران

دیدگاه کیقباد بهدین درباره نحوه گفت‌وگوهای افراد
بعد سوم : روابط اجتماعی

کیقباد بهدین: «... مردم مطالبی مانند رمان، داستان، و یا شب نامه را بهتر و بیشتر می خوانند. چه کسی ... » و در جواب می خوانیم:«... من فکر می کنم شما نفهمیدید که در.... چه گذشت؟ جلسات ... که دست رییس نبود. اصولاً رییس کاره ای نبود. دو سه نفر جلسات را...»
روابط اجتماعی به گروهی از اندر کنشهای اجتماعی اطلاق می گرد که بر پایه عرف جامعه بین دو یا چند نفر از مردم که دارای سمت اجتماعی یا نقش اجتماعی هستند به وقوع می پیوندد. در واقع می توان روابط اجتماعی را پایه و بنیاد مفاهیمی مانند ساختار اجتماعی، جنبش اجتماعی و سامانه اجتماعی برشمرد.
اگر چه روابط اجتماعی از برخی جنبه ها با روابط بین فردی و روابط فردی اشتراک هایی دارد اما نباید فراموش کرد که در روابط اجتماعی وضعیتی وجود دارد که تمام رابطه اجتماعی به آن برمی گرد: وضعیتی که آن دسته از افراد با آن به نوعی درگیر یا در آن با هم شریک هستند.
شاید بهتر باشد با چند مثال این قضیه را کمی بیشتر بشکافیم: این جمله ساده را در نظر بگیرید که :« شیرین و فرهاد به هم عشق می ورزند.» اگر چه این جمله به ظاهر مفهومی کلی را بیان می کند اما معنای دقیق آن برای افراد دیگر قابل مرزبندی و قابل تعریف نیست اما برای شیرین و فرهاد به عنوان یک اندر کنش دو جانبه اختصاصی کاملاً تعریف شده و محرز است. به عبارت دیگر، این اندرکنش فقط مربوط به خود این دو نفر است و در محدوده زندگی خصوصی آنها قرار دارد.
اما شیرین و فرهاد به هر ترتیب در جامعه زندگی می کنند و ارتباط های اجتماعی هم دارند. آنها ممکن است عضو گروه های اجتماعی یکسان یا متفاوت باشند و درواقع، هویت آنها تا حدود زیادی بر پایه گروه اجتماعی که به آن بستگی دارند، شکل گرفته است. اگر ما بخواهیم درک دقیق و توجیه مناسب از رفتار هر یک از آنها داشته باشیم، لازم است به روابط اجتماعی آنها رجوع کنیم.
باید مد نظر بگیریم که هر یک در چه محیطی رشد و نمو یافته اند، والدین و پیشینیان آنها چه کسانی بوده اند، چه مشاغلی داشته اند، در چه نقاطی زندگی کرده اند، با چه کسانی دوست بوده اند، و سایر موارد مشابه. اگر ما این اطلاعات را در پیش روی خود داشته باشیم آن گاه تا حدودی می توانیم بفهمیم که چرا هر یک از آنها در شرایط خاص اجتماعی چنین رفتار یا واکنشی از خود نشان می دهند و به صورت دیگر رفتار نمی کنند.
گاهی با وجود آن که دو گروه از مردم در مناطق کاملاً دور از هم زندگی می کنند با هم رابطه اجتماعی دارند به عنوان نمونه به تجارت کالاها یا خدمات همدیگر وابسته هستند. پس می بینیم که اگر روابط اجتماعی را در اعماق جهان بجوییم به نتایج شگرفی دست می یابیم که در نهایت همه موجودات را با هم مرتبط می کند ولی اجازه دهید به بحث های کاربردی تر در زمینه روابط اجتماعی بپردازیم.
فهم و درک روابط اجتماعی
در این جا دست کم سه مشکل به چشم می خورد:
بسیاری از روابط اجتماعی از دید مستقیم یک شخص پنهان می ماند. این شخص فقط از روی آثار و نتایج قابل مشاهده آنها به صورت انتزاعی و بدون اطلاع از کیفیت واقعی، آنها را حدس می زند. پس باید این پرسش را مطرح کرد که چگونه ما می توانیم به وجود آنها و مهمتر از این، به کیفیت  آنها پی ببریم.
نکته فوق در مورد همه اجزای جامعه و تک تک افراد صدق می کند. به عبارت دیگر، هر فردی طیف محدودی از اطلاعات عینی درباره روابط اجتماعی را در اختیار دارد و در نتیجه، در هر مقام یا موقعیت اجتماعی که قرار گیرد ناچار می شود علاوه بر اطلاعات به دست آمده از مشاهده مستقیم جهت تصمیم گیری ها از تفسیر ذهنی و گمانه زنی هایی استفاده کند که به طور طبیعی از سلیقه شخصی وی پیروی می کند.
علاوه بر انسانها محیط اطراف ما شامل اشیا، حیوانات، گیاهان و... هم می توانند به طور غیر مستقیم بر روابط اجتماعی تاثیر بگذارند و به طور معمول این تاثیر به حدی پیچیده است که گاه از آن صرف نظر می شود. به عنوان نمونه در شرایط جوی بسیار گرم و در شرایط معتدل و مناسب روابط اجتماعی در وضعیت های یکسان متفاوت است.
بیرون از کلاس درس
بدیهی است که بخشهای بالا بیشتر به کلاس درس شبیه بود تا یک مقاله خواندنی ولی امیدوارم با من هم عقیده باشید که گاهی به قدری در گرداب همین روابط اجتماعی غرق می شویم که از فکر کردن درباره این امر بازمی مانیم که پایه های روابط اجتماعی چگونه است و ما به عنوان یک نقطه از صفحه جامعه خود چه مختصاتی داریم؛ چقدر اطلاعات عینی داریم؛ چگونه می توانیم اطلاعات عینی بیشتر به دست آوریم و با این اطلاعات موجود چه رفتارهای منطقی و درستی می توانیم از خود نشان دهیم.
یک مثال بزرگ برای گروه های کوچک
گزارش سازمان جهانی شفاف سازی در سال 2008 کشور ترکیه را در رده 64 قرار داده است. به عبارت دیگر می توان شفاف بودن را با رضایت جامعه از کارکرد تمامی اجزای کشور و جامعه ملی مرتبط دانست. شفاف بودن یعنی قابل مشاهده مستقیم بودن همه روابط اجتماعی در سطوح گوناگون هر جامعه، سازمان یا انجمن. بدیهی است که میزان شفاف بودن با میزان فساد و انحراف رابطه معکوس دارد.
امروزه با وجود شیوه های متنوع آگاهی رسانی در دوره ارتباطات و اطلاعات، شفاف بودن کاری ارزان است. اگر 50 سال پیش حتی یک انجمن محلی می خواست نسبت به ارائه کامل جزئیات جلسات، تصمیم ها و کارکردهای خود به همه ساکنین محل اقدام کند، مجبور بود هزینه گزافی پرداخت کند. امروزه حتی اگر قرار باشد جلسات همان انجمن به طور زنده و از طریق اینترنت پخش شود یا به مدت کوتاهی پس از جلسه شرح کامل و تمام و کمال آن به صورت فایل صوتی یا کتبی در دسترس همه ساکنین محل قرار گیرد، کاری بس راحت و ارزان است.
به عبارت دیگر برای گزارش کارکرد 4 ساله یک انجمن محلی به صورت کتبی به دست کم کتابی با 400 تا 500 صفحه کاغذ نیاز است تا بتوان به معنای واقعی گفت این انجمن محلی شفاف سازی خوبی داشته است. یک لوح فشرده یا فایل اینترنتی می تواند به ارزانی کار همان کتاب را بکند.
بازخورد
جوامعی که شفاف سازی می کنند با بازخوردهای بیشتری از سوی اعضای خود مواجه می شوند و این همان قضیه ای است که گردانندگان هر انجمنی را به وحشت می اندازد: با این بازخوردها چه کنند؟ در کنار شفاف سازی در هر انجمن باید ساز و کار عملیاتی برای جمع آوری بازخوردها، طبقه بندی آنها و جمع بندی امتیازهای هر طبقه و استفاده کاربردی از آن را فراهم ساخت.
این گونه است که آن انجمن می تواند از حاصل مشاهدات  مستقیم اعضای خود نسبت به روابط اجتماعی موجود اطمینان یافته و از نظر آنها جهت رضایت آنها استفاده کند. در غیر این صورت، انجمن غیر شفاف بیشتر در خدمت سلیقه های شخصی خود خواهد بود نه در جهت منافع اجتماعی افراد صاحب حق در آن جامعه.
گزیده روز تارنما:
سرویس رویداد-نشست نماینده زرتشتیان با فرنشین صدا و سیما
سرویس کتاب شناخت- گسترش یك آیین ایرانی در اروپا در قالب یک کتاب ارایه شد