سرویس کتاب شناخت- خدمات علمی و فرهنگی «ارباب كیخسرو شاهرخ» چاپ شد
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی منتشر كرد
خدمات علمی و فرهنگی «ارباب كیخسرو شاهرخ»
گروه کتاب امرداد- نود و ششمین كتاب از مجموعه زندگینامهها به زندگینامه خدمات علمی و فرهنگی شادروان ارباب كیخسرو شاهرخ ویژه دارد.
این كتاب مقالاتی درباره بنیانگذار كتابخانه مجلس و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به قلم اساتید را به تصویر میكشد.
محمدرضا نصیری قائم مقام انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در پیشگفتار كتاب نوشته است: «سرزمین اهورایی ایران، دیار دینداری و مردانگی، خاستگاه مردان پاكدل و پاك نژادی است كه در عرصههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جانفشانی كرده و شرافتمندانه از حقوق ملت خود دفاع كردهاند. به گواه اسناد و مدارك موجود، ایرانیان زرتشتی نیز از زمره افرادی بودهاند كه از صدر اسلام تا به امروز دوشادوش هموطنان خود در سختترین شرایط اجتماعی و سیاسی بودهاند.»
ارباب كیخسرو در دوره نمایندگی خود در مجلس تأسیس كتابخانهای را كه نمایندگان بتوانند در اوقات فراغت به مطالعه بپردازند، ضروری میدانست. طرح این موضوع در مجلس سبب شد كه پس از بررسیهای لازم در دیماه 1288 تأسیس كتابخانه مجلس به تصویب رسد. كار ارباب كیخسرو با تأسیس كتابخانه به پایان نرسید بلكه وی با همكاری افرادی نظیر رضا افشار، سید نصرالله تقوی و شیخ ابراهیم زنجانی در خرید و تهیه لوازم كتابخانه، ثبت و فهرستبندی كتابها و به راهاندازی كتابخانه نیز مدد و مساعدت كرد.
یكی دیگر از آثار ارباب كیخسرو تأسیس «انجمن آثار ملی»بود، انجمنی كه با حضور میرزا حسنخان پیرنیا(مشیرالدوله)، محمدعلیخان فروغی(ذكاءالملك)، عبدالحسینخان تیمورتاش(سردار معظم)، وزیر دربار وقت، فیروزمیرزا (نصرتالدوله)، سید حسن تقیزاده، حسین علاء، ابراهیمخان حكیمی(حكیمالملك)، حسن مستوفی فیالممالك، نظامالدین حكمت مشارالدوله و ارباب كیخسرو شاهرخ به عنوان اعضای اصلی و هرتسفلد آلمانی و مسیو گدار به عنوان هموندان افتخاری خارجی هموندی آن را به دوش داشتند.
هیأت رئیسه انجمن آثار ملی با هدف حمایت از آثار ملی به تدوین اساسنامهای كار خود را طبق اسناد موجود از سال 1304 آغاز كرد و وی در سال 1305 ساخت آرامگاه فردوسی را در دستور كار خود قرار داد. فروغی كه ریاست انجمن را بر دوش داشت، ارباب كیخسرو را به خزانهداری انجمن تعیین كرد و پیگیری ساخت آرامگاه را بر عهده وی گذاشت. ارباب كیخسرو با سفرهای متعددی كه در رأس هیأتی به مشهد كرد پس از تحقیق و تفحص گزارشی به انجمن داد كه در پی آن نقشه بنای آرامگاه از طرف پروفسور هرتسفلد و طاهرزاده بهزاد طراحی شد. سرانجام طرح طاهرزاده مورد موافقت قرار گرفت و در مرحله اجرا طرح استد طاهرزاده نیز متوقف ماند و طرح گدار فرانسوی برای اجرا پیشنهاد شد كه پس از كمی تصرف از طرف تیمورتاش مورد موافقت انجمن آثار ملی قرار گرفت و به مرحله اجرا گذاشته شد. ارباب كیخسرو تا پایان كار، به طور مرتب بر ساخت آرامگاه نظارت داشت و سرانجام با مدد گرفتن از استاد طاهرزاده و حسنآقا لرزاده معمار و مباشرت حجارباشی زنجانی و تقی درودیان كار ساختمان پس از هشت سال به پایان رسید. پس از پایان بنای آرامگاه به دستور فروغی رئیسالوزرا و فرنشین انجمن آثار ملی، ارباب كیخسرو برگزاری هزاره فردوسی را نیز بر دوش گرفت و به گواه اسناد به جا مانده مراسم نخستین هزاره فردوسی به بهترین شکل برگزار شد.
ارباب كیخسرو سخت شیفته ایران و سرسپرده این آب و خاك بود. از نظر فضایل انسانی نیز از انسانهای فهیم و فخیم، دانشپرور و دانشدوست، آدابدان، بلندنظر، بزرگمنش، وظیفهشناس، گشادهرو و گشاده دست بود.
خدمات فرهنگی را با میل و رغبت تمام و بدون چشمداشتی انجام میداد. ارباب كیخسرو تجمس كامل گفتار نیك، پندار نیكو كردار نیك بود. خدمات شایان توجه و ارزنده وی به جامعه علمی و فرهنگی از او چهرهای فراملی ساخت و به پاس خدمات انساندوستانه، تندیس وی در كتابخانه مجلس در كنار بزرگانی چون علیاكبر دهخدا، یوسف اعتصامالملك آشتیانی و محیططباطبایی قرار گرفت.
«آرامگاه فردوسی»، «وحشت و پاكدامنی» به قلم «شادروان ارباب كیخسرو شاهرخ»، «یادداشتی بر یادداشتهای شادروان ارباب كیخسرو شاهرخ» به قلم «محمدابراهیم باستانی پاریزی»، «حوادث ایام» به قلم «سید محمدرضا معین صمدانی»، «ماندگاری یك چهره» به قلم «محمد دانشور»، «مجلس انس ارباب كیخسرو شاهرخ بنیانگذار كتابخانه مجلس» اثر «منصوره تدین پور»، «وارث آب و خرد و روشنی» چكامهای از «توران شهریاری» از جمله مقالات این كتاب است.
اسناد و عكسها نیز پایانبخش این كتاب است و عكسهایی را از دوران مجلس شورای ملی، جلسات انجمن آثار ملی، مدرسه زرتشتیان كرمان، دبستان دخترانه زرتشتیان تهران و... ارباب كیخسرو شاهرخ را به تصویر كشیده است.
زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی دكتر مهری باقری، آیتالله شیخ آقابزرگ تهرانی، دكتر علیاكبر شعارینژاد، دكتر محمد معین، پروفسور ویلیام چیتیك، سید جعفر شهیدی، بدیع الزمان فروزانفر، میراز حسن رشدیه و... از جمله مجموعه زندگینامههای انجمن آثار و مفاخر فرهنگی بهشمار میآید.
زندگینامه خدمات علمی و فرهنگی شادروان ارباب كیخسرو شاهرخ با شمارگان 1400 نسخه و در 200 رویه با بهای 2500 تومان به كوشش انجمن آثار و مفاخر فرهنگی منتشر شده است.
گزیده روز تانما:
سرویس زرتشتیان- دومین نشست هماندیشی انجمن موبدان برگزار میشود
سرویس زرتشتیان- انجمن زرتشتیان تهران به فیلمسازان زرتشتی کمک مالی می کند