سرویس تاریخ- یادی از مسعود آذرنوش باستان شناس ایرانی
به یاد پدر باستانشناسی ایران
مسعود آذرنوش الگوی باستانشناسی كهن ایران بود
آناهید خزیر: دکتر مسعود آذرنوش از استادان و پژوهشگران سرشناس باستانشناسی در سطح ملی و فراملی بود و برای نسل جوان کشور در رشته باستانشناسی الگویی مناسب بهشمار میرفت كه شخصیت علمی نسلهای پیشین و نسل امروز جامعه را بهم پیوند زده بود.
روانشاد آذرنوش در سال 1324 در کرمانشاه زاده شد. تحصیلات خود را تا سطح کارشناسیارشد رشته باستانشناسی در دانشگاه تهران گذراند و پس از انقلاب برای تحصیل به اروپا و سپس آمریکا رفت. وی در سال 1368 موفق به اخذ مدرک دکترا از دانشگاه ایالتی کالیفرنیا شد. رساله دکترای وی «هنر ساسانی در شرق فارس کاوشهای حاجیآباد در نزدیکی داراب، ایران» بود.
سرپرستی هیاتهای كاوش بررسی، مركز باستانشناسی ایران در سالهای 1349 تا 59، استادیار موسسه باستانشناسی دانشگاه تهران از 1375، هموند انجمن ایرانشناسی اروپا، مشاور مجله باستانشناسی و تاریخ، مركز نشر دانشگاهی، همكار مجله كتابشناسی انتقادی چكیدههای ایران شناسی (Abstracta iranica)، مدیر گروه باستانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی تهران، بورس تحقیقاتی از موسسه باستانشناسی آلمان، برلن در سال 1365، بورس تحقیقاتی از موزه پلیتن، نیویورك 67ـ1366، هموندی در انجمن پاسداشت آثار باستانی و بناهای تاریخی ایالت بروكسل، بلژیك در سال 74ـ1373 را در سوابق اداری و اجرایی خود دارد.
تدریس در دانشگاههای تهران، تربیت مدرس و دانشگاه آزاد اسلامی تهران از جمله سوابق آموزشی وی به شمار میرود. وی علاوه بر تدریس در دانشگاه و پژوهشهای میدانی به عنوان مشاور با پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی نیز همکاری داشت و نوشتههای گوناگونی به زبان فارسی، انگلیسی و فرانسه از وی برجا مانده است.
مسعود آذرنوش در سالهای 1345 تا 1357 باشندگی کوشایی در كاوشها و بررسی میدانی همچون هفت تپه خوزستان، کنگاور کرمانشاه، مسجد سلیمان، كردار تپه، شوش، گورستان محوطه سنگ شیر و تپه هگمتانه همدان، بررسیهای حاجی آباد (تل سفیدك) فارس، كاوشهای ابراهیم آباد قزوین و... داشته است.
هفتمین كنگرهی فراملی باستانشناسی و هنر ایران (مونیخ ،آلمان)- سمپوزیومهای چندگانه باستانشناسی و هنر ایران پیش و پس از پیروزی انقلاب (تهران)- موزه متر پلیتن (نیویورك ،آلمان)-كلوپ باستانشناسی دانشگاه كلمبیا (نیویورك، آمریكا )-موزهای سكلر و فریر (واشنگتن ،آمریكا)- همایش فراملی جادهی ابریشم، یونسكو (پاریس، فرانسه)- همایش فراملی جادهی ابریشم، یونسكو و پژوهشگاه علومانسانی (تهران)- نخستین (تورین، ایتالیا )- دومین (بامبرگ، آلمان) و چهارمین (پاریس، فرانسه)- كنفرانس اروپایی پیرامون پژوهشهای ایرانشناسی و... از جمله همایشها و کنگرههای ملی و فراملی است که وی نتایج مطالعات و پژوهشهای باستانشناسی خود را عرضه کرده است.
وی از سال 1379 تا سال 1385 ریاست پژوهشکده باستانشناسی سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری را عهده دار بود.
تغییرات اساسی منجر به پیشرفت و بهبود باستانشناسی کشور، فراهم کردن امكان ورود نسل جوان به تشكیلات باستانشناسی، شکلگیری پژوهشهای جدید بهویژه در زمینه پیش از تاریخ و دورههای تاریخی و ایجاد کتابخانه تخصصی در پژوهشکده باستانشناسی از مهمترین اقدامات این باستانشناس ارزنده کشور محسوب میشود.
وی دارای دهها مقاله به زبانهای فارسی، انگلیسی و فرانسوی در سطح ملی و فراملی است.
این باستانشناس پیشكسوت در سالهای گذشته، سرپرست هیأت كاوش باستانشناسی هگمتانه در همدان و قلعه یزدگرد در استان كرمانشاه بوده است.
تألیف کتاب The sasanian Manor House at Hajiabad, Iran در دانشگاه تورین در سال ۱۹۹۴ از جمله آثار او به زبان انگلیسی اوست.
بخش دوران تاریخی در چكیدههای باستان شناسی، كاوشهای گورستان محوطه سنگ شیر، كهنترین پاپیروس عربی، هنر ایران در دوره اشكانیان، هنر ایران در دوره ساسانیان، نگاهی دیگر به شاهپور دوم ، اردشیر دوم و شاهپور سوم، پیشنهادی برای بازنویسی بخشی از تاریخ دوره ساسانیان و... از جمله آثار باستانشناسی شادروان آذرنوش است.
دکتر مسعود آذرنوش، باستانشناس و مولف كتابهای باستانشناسی به زبان فارسی، انگلیسی و فرانسه دیروز به علت سكته قلبی در 63 سالگی درگذشت.
دکتر مسعود آذرنوش، معلم دلسوز و باستانشناس فرهیخته 8 آذرماه به علت سكته قلبی در 63 سالگی درگذشت و در قطعه نامآوران بهشت زهرای تهران به خاك سپرده شد. روانش شاد.