از سوي دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي

نوروز، جشن نوزایی آفرینش تجديد چاپ شد


نمایی از جلد کتاب

گروه کتاب امرداد: كتاب «نوروز، جشن نوزایی آفرینش»، پژوهشي در شناخت خاستگاه و پيشينه نوروز و آيين‌هاي نوروزي و چگونگي برگزاري جشن‌هاي آغاز سال نو در ميان مردم ايران است كه به قلم علی بلوکباشی به رشته تحرير درآمده و از سوي دفتر پژوهش‌های فرهنگی تجديد چاپ شده است. 

مجموعه «از ایران چه می‌دانم؟»، یکی از برنامه‌های انتشاراتی موفقی است که چندین سال است به وسیله دفتر پژوهش‌های فرهنگی دنبال می‌شود. این مجموعه به مثابه یک دايره‌المعارف با بهره‌گیری از مدل فرانسوی «چه می‌دانم؟» طراحی شده است که در آن هر کتاب به یکی از موضوع‌هایی که به ایران مربوط است، می‌پردازد. 

هر کتاب با نثری ساده و برای مخاطبان عمومی اما با دقت و دغدغه علمی و به قلم یکی از متخصصان همان موضوع نوشته می‌شود و حجم کتاب‌ها در حدود 120 صفحه است. 

كتاب «نوروز، جشن نوزايي آفرينش» یکی از مهم‌ترین مضامین زندگی ایران را محور مطالعه خود قرار داده است. جشن نوزایی طبیعت که ارزشی اسطوره‌ای، نمادین، ذهنی ولی در عین حال کارکردی برای تمام ایرانیان و مردمان جوامع دیگری که فرهنگ ایرانی دارند، به حساب می‌آید. 

دکتر علی بلوکباشی از قدیمی‌ترین پیشکسوتان انسان‌شناسی در ایران شمرده می‌شود و تاکنون چندین جلد از کتاب‌های این مجموعه از جمله «نخل گردانی» و «جامعه ایلی ایران» را تالیف کرده است. در کتاب حاضر نیز وی به تشریح نوروز بر اساس ساختاری می‌پردازد که بار اصلی آن کارکرد گرایانه بوده و بر مراسم و مناسک قرار دارد.

فصل اول کتاب به خاستگاه‌هاي اسطوره‌ای و تاریخی این جشن پرداخته است. در میان مراسم و مناسک نوروزی مولف در سه فصل کتاب به ترتیب به استقبال رفتن نوروز (در قالب پیک‌های نوروزی، چهارشنبه سوری، یادآوری مردگان و...)، فرایند اصلی جشن

(تحویل سال، آداب ایام نوروز، بازی‌ها و نمایش‌ها) و سرانجام نوروز در قالب جشن و سیزدهم فروردین را بررسی کرده است. 

کتاب با عکس‌هایی جالب توجه در قاب تصوير قرار گرفته و منابع فارسی ارزنده‌ای را برای ادامه مطالعه به خوانندگان عرضه می‌کند. 

در اين کتاب نوروز، آيین‌ها و آداب و رسم‌های نوروزی، به ویژه آنهایی که در فرهنگ مردم ایران جنبه مشترک و همگانی دارند به صورتی کوتاه و فشرده و در حد حجم تعیین شده در مجموعه «از ایران چه می‌دانم؟» برای آشنایی علاقه‌مندان به خاستگاه و پیشینه جشن نوروز و آگاهی آنان از چگونگی برگزاری آن در گذشته و امروز بررسی و توصیف شده است. 

در پژوهش‌های مردم‌شناختی ریشه‌یابی و یافتن بن مایه‌های هر رفتار اجتماعی و فرهنگی و چگونگی برگزاری آيین‌ها و جشن‌ها در گذشته و روند استمرار آن در تاریخ حیات اجتماعی و فرهنگی مردم در اهمیت ثانوی قرار دارد. 

در این کتاب برای آگاهی همگان هر جا که میسر بود به چگونه پدید آمدن و چگونه بودن آيین‌ها و رسم‌های نوروز و تحقیق و تفحص تاریخی در خاستگاه و پیشینه و بن مایه برخی از آيین‌های نوروزی پرداخته شده است. 

در پایان کتاب نیز نویسنده دیدگاه کلی خود را در تحلیل مردم‌شناختی جشن نوروز و پیوند آيین‌های آن با نوشدگی سال و نقش و کارکرد هر یک آورده است.