خواندنیهای تاریخ و فرهنگ ایران
شماره ی34: از 21/ دی تا 27/ دی 87

نمایی از تخریب ساختمان پرورشگاه صنعتی کرمان

گروه تاریخ امرداد: این بخش «امرداد»، آدینه هر هفته، شما را به میان رسانه‌ها می‌برد تا ببینید هفته‌ی پیش در روزنامه‌ها و مجله‌ها چه نوشته‌ها و گزارش‌هایی در زمینه‌ی تاریخ و فرهنگ ایران به چاپ رسیده است. شما می‌توانید این نوشته‌ها و خبرها را نگه‌داری کنید و شمار زیادی نوشته‌های خواندنی از تاریخ و فرهنگ ایران داشته باشید.
در این شماره می‌خوانید: 1: انجیلی، فرشته یی به شکل درخت / 2: تخریب ساختمان پرورشگاه صنعتی کرمان / 3: حقیقت تلخ مرگ طبیعت در ایران / 4: موانع ورود به دنیای نو / 5: عمری فدای آزادی / 6: اران، پایگاه فرهنگ ایرانی‌ / 7: رویکردهای فلسفی سینمای ایران / 8: افلاطون متأثر از فرهنگ فروهری
۱: انجیلی، فرشته یی به شکل درخت
انجیلی درخت کهن یادگار دوره سوم زمینی شناسی است که در جنگل های هیرکانی شمال کشورمان ماوا گزیده؛ درختی به غایت باشکوه و دوست داشتنی ست.
این گیاه برای اولین بار توسط زیست شناس آلمانی پاروت در دامنه کوه آرارات در نزدیکی محل پیدا شدن کشتی نوح، شناسایی و با نام خود او معرفی شد.
رشد 10 متر این درخت 15 سال زمان می برد. پس از رشد دوساله درخت رشد تنه که قطر آن به نیم متر می رسد، به شاخه ها داده می شود و شاخه ها به صورت افقی آغاز به رشد می کنند. به نحوی که در زمان بلوغ درخت به صورت گنبدی موزون درمی آید. ممکن است با 10 متر رشد طولی با تاجی به قطر 8 متر روبه رو باشیم.
در رشد شاخه ها گاه اتفاق جالب تری رخ می دهد که در تلاقی رشد افقی شان از آنجا که قدرت جوش شاخه ها بالاست با یکدیگر پیوند می خورند و در نتیجه شاخه ها علاوه بر زیبایی پیچ پیچ شان به صورت شبکه یی حیرت انگیز در می آیند.
همه این نوشته را در نشانی زیر بخوانید:
http://www.etemaad.ir/Released/87-10-26/205.htm#130775
۲: تخریب ساختمان پرورشگاه صنعتی کرمان
ساختمان به ثبت ملی رسیده پرورشگاه صنعتی کرمان به علت بی اطلاعی پیمانکار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تخریب شد.
ساختمان پرورشگاه صنعتی کرمان که پشت موزه صنعتی کرمان واقع شده و از معماری زیبایی برخوردار است، مقرر شده بود بر اساس مصوبات استانی ریاست جمهوری در طرح توسعه موزه صنعتی قرار گیرد، اما دوشنبه شب مورد تخریب قرار گرفت. به گفته شاهدان عینی این تخریب که شبانه بوده است، بدون هیچ کار کارشناسی و اطلاع به میراث فرهنگی بود، اما با حضور نیروهای سازمان میراث فرهنگی در حالی که خسارات زیادی به این ساختمان وارد و قسمت اصلی آن با بولدوزر خراب شده بود، از ادامه تخریب جلوگیری شد. حتی شاهدان گفته اند در اثر درگیری با نیروهای سازمان میراث فرهنگی یکی از مدیران ارشاد استان دقایقی توسط پلیس 110 بازداشت شد که با وساطت معاونت سیاسی امنیتی استانداری آزاد شد.
همه گزارش در این باره را در نشانی زریر بخوانید:
http://www.etemaad.ir/Released/87-10-26/213.htm#130883
۳: حقیقت تلخ مرگ طبیعت در ایران 
ایران در بین 148 کشور از نظر پایداری محیط زیست در بین 16 کشور انتهای جدول قرار دارد. همین امر به تنهایی گویای حقیقت تلخ مرگ طبیعت ایران است. مرگی که در آن سازمان های متولی نقش پررنگی دارند. سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیز داری، دو سازمانی هستند که به طور قانونی وظیفه حفاظت از طبیعت ایران بر عهده آنها است. اما خشک شدن تالاب ها، کاهش مساحت جنگل ها، سد سازی بی رویه بر رودخانه ها، جاده سازی در داخل پارک ملی، احداث پالایشگاه و نیروگاه در مناطق حفاظت شده، فقط حکایت از آن دارد که حفظ طبیعت ایران هیچ جایگاهی در میان مسوولان کشوری ندارد. طبیعتی که برای تشکیل هر سانتیمتر مکعب از خاکش بین 500 تا 1000 سال زمان لازم است، به راحتی به نام توسعه نابود می شود.
همه این نوشته خواندنی را از نشانی زیر بخوانید:
http://www.etemaad.ir/Released/87-10-24/279.htm
۴: گفت وگو با دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان ؛ موانع ورود به دنیای نو 
کتر محمدعلی همایون کاتوزیان استاد دانشگاه آکسفورد و از اندیشمندان ایرانی است که در زمینه های فرهنگ، تاریخ، اقتصاد، ادبیات و... کوشش ها و پژوهش های ارزشمندی داشته و دارد و اهالی فرهنگ و اندیشه در ایران به خوبی با او و کتاب هایش آشنا هستند. همچنین دکتر کاتوزیان سردبیری فصلنامه مطالعات ایرانی دانشگاه آکسفورد را نیز برعهده دارد. آنچه پیش رو دارید گفت وگویی است که به تازگی با ایشان انجام گرفته:
http://www.etemaad.ir/Released/87-10-23/181.htm
۵: گفت وگو با مهندس عزت الله سحابی ؛ عمری فدای آزادی
او از معدود کسانی است که اکنون نزدیک 60 سال است به طور مستمر در مبارزات سیاسی ایران شرکت دارد. در این دوران او رنج های بسیار برده است اما هنوز نیز از پای ننشسته و همچنان امیدوار به اصلاح امور در تلاش است. خاطرات سیاسی او بخشی از تاریخ سیاسی ایران را در قرن اخیر در برمی گیرد. در گفت وگوی زیر او از دوران حکومت ملی دکتر مصدق و به ویژه کودتای سال 32 که فعالیت های دانشجویی او آغاز شده است تا پیامدهای کودتا و مبارزات پس از آن سخن می گوید.
http://www.etemaad.ir/Released/87-10-22/296.htm
۶: اران، پایگاه فرهنگ ایرانی‌
كتاب نفیس نزهه‌`المجالس گرد آورده جمال الدین خلیل شروانی از سخنوران قرن هفتم ق ، مجموعه بیش از چهار هزار رباعی از سیصد شاعر پارسی گوی سده های پنجم تا هفتم هجری است كه نسخه منحصر به فرد آن در كتابخانه سلیمانیه استانبول نگهداری می شود.سخنورانی كه رباعیاتشان در این جُنگ آمده تا نیمه اول قرن هفتم هجری می زیستند و اغلبشان منسوب به شهرهای تبریز، ابهر، اردبیل، اهر، زنجان، سهرورد، مراغه، گنجه، تفلیس، شروان و بیلقان بودند.این كتاب در سال 1366خ. به همت آقای دكتر ریاحی خویی به زیور طبع آراسته گردید. مصحح دانشمند در مقدمه مفصل ،بدیع و خواندنی خود از محیط ادبی و فرهنگی اران و شروان ، سبك ارانی و فارسی ارانی بحث دقیقی نموده كه نوشتار زیر بخشی از آن است. گفتنی است كه اران، نام تاریخی بخشی از قفقاز جنوبی است كه در زمان فتحعلی شاه قاجار با حمله روسها و پس از عقد دو پیمان ننگین گلستان و تركمان چای ، از ایران گرفته شد و تحت سلطه تزارها قرار گرفت. با سرنگونی آنها، این سرزمین با نام جمهوری آذربایجان شوروی سوسیالیستی آوازه یافت و پس از فروپاشی شوروی، این دیار با نام جمهوری آذربایجان در سال 1991م. مستقل شد. ‌
http://www.ettelaat.com/new/index.asp?fname=2009\01\01-14\14-02-41.htm&storytitle=اران،%20پایگاه%20فرهنگ%20ایرانی ‌
۷: رویکردهای فلسفی سینمای ایران
در سینمای ایران به خاطر نگاه یقین مندِ فرد ایرانی به پیرامونش- که راه را به کنش های تردیدمند فلسفی می بندد- فلسفه چندان مورد توجه فیلمسازان قرار نگرفته است . به غیر از مثال های انگشت شماری که می توان به جرات گرایش های فلسفی را در آنها بررسی کرد، اغلب، شخصیتِ های فیلم ِایرانی تردیدگریز هستند. می دانیم که فلسفه درست از لحظه ی "تحیر"(شگفت زدگی) به وجود می آید. پس فیلم فلسفی هم درست از لحظه ی خلق همین تحیر به وجود می آید. البته این تحیر در دو شکل می تواند ایجاد شود؛ در شکل اول مخاطب بیشتر از شخصیت فیلم درگیر این شگفتی می شود و حتی با به آرامش رسیدن شخصیت فیلم هم؛ سوال فلسفی مخاطب پاسخ داده نمی شود؛ به عبارت دیگر، فیلم، مخاطب را با دردِ فلسفی رهامی کند. (مانند اتفاقی که بعد از تماشای فیلم های برگمان می افتد) اما در شکل دوم؛ تنها شخصیت خودِ فیلم است که دچار تحیر می شود. در حالی که نگاه دانای کلِ فیلم؛ با یقین به حقیقتی مطلق؛ این دردمندی شخصیت فیلم را تعقیب و تماشاگر را هم با خود همراه می کند. (مانند اتفاقی که بعد از تماشای فیلم های دینی- تاریخی می افتد!) در سینمای ایران بیشتر در شکل دوم و گاهی در شکل اول، می توان ردپائی از تلاش های فلسفی پیدا کرد. این یادداشت به ذکر چند نمونه از دهه ی شصت (1370-1361) می پردازد.
http://www.ettelaathekmatvamarefat.com/view.asp?newsid=521
۸: افلاطون متأثر از فرهنگ فروهری
مراسم نمایش و بررسی فیلم مستند «هفت رخ فرخ ایران» ساخته فرزین رضاییان با حضور میرجلال‌الدین كزازی، فرزین رضاییان، مهدیه الهی‌قمشه‌ای و جمعی از علاقه‌مندان به فرهنگ ایران‌زمین در فرهنگسرای رسانه برگزار شد.
«میرجلال‌الدین كزازی» در این مراسم بیان داشت: «ما شناخت فرهنگ ایرانی را به گونه‌ای گسترده در گرو كسانی می دانیم كه خود ایرانی نبودند، اما آن‌چنان فرهنگ ایران را شیفته‌اند كه زندگی خود را در شناساندن آن كردند. فرزانه نام‌بردار یونانی فیثاغورث می‌گفت برترین آیین‌ها آیین مغان است. همین فیثاغورث هنگامی كه به ایران‌زمین آمده بود سربه فرزانه ایرانی زرتاس سپرد. فیثاغورث دیری نزد او راز آموخت».
این استاد دانشگاه در ادامه صحبتش اظهار داشت: «افلاطون فرزانه دیگر بزرگ و نامدار یونان بر زرتشت وخشور والای ایران سخت باور داشت. تاریخ‌نگاران باخترینه بر این باورند كه افلاطون پایه‌های جهان‌شناسی خویش را از فرهنگ ایرانی و جهان فروهری ایرانیان ستانده بوده است». كزازی ادامه داد: «اندكی این سوتر ما با آیین‌هایی برمی‌خوریم كه در ایران پدید آمدند و اندك‌اندك در سراسر جهان گسترش یافته است. ایران ما همواره سرزمین مینو و معنا بوده است. من تنها دو آیین را یاد می‌كنم كه تا دورجای جهان روایی یافته است. یكی آیین مهر است كه در ایران اشكانی پدید آمد. تمام آیین‌های ترساگونه برگرفته از آیین مهر است. ترسایان روز یكشنبه را روز مهر یا خورشید می‌نامند و شاهدیم كه در زبان انگلیسی این روز sunday و در زبان آلمانی هم sontag نامیده می‌شود كه به معنای روز خورشید است». نویسنده كتاب «ترجمانی و ترزبانی» افزود: «دومین، آیین مانی است پیمبر نگارگر. آیین مانی هرچند در ایران ناكام و نافرجام ماند و با ستیز موبدان زرتشتی كه هیچ آیینی دیگر را برنمی‌تافتند روبرو شد اما در سرزمین‌های دیگر سخت گسترده شد. نخست در چین و سپس تا دورجای اروپا راه برد. هنوز در چین تنها پرستش‌گاه مانیكی پای‌برجا است».وی ادامه داد: «آیین مانی در فرانسه راه برد اما هنگامی كه كشیش‌های كور‌دل كلیسا پیروان دیگر آیین‌ها را به كومه آتش می‌نهادند و زنده می‌سوختند آیین مانی برافتاد، اما هنوز به گونه‌ای در میانه اروپاییان روان است. در ایران پس از اسلام هم همچنان فرهنگ ایرانی است كه یكه‌تاز است. آن‌چه نوزایی اروپاییان نامیده می‌شود برگرفته از درخشش فرهنگ ایرانی است. اگر آیین اسلام به ایران نمی‌‌آمد چیزی به نام فرهنگ اسلامی پدیدار نمی‌شد».
http://www.ettelaathekmatvamarefat.com/view.asp?newsid=533
گزیده روز تارنما:
سرویس زرتشتیان- نشست کنکاش یگانگی برگزار شد
سرویس خواندنی ها- خواندنی های تاریخ و فرهنگ ایران33