خواندنیهای تاریخ و فرهنگ ایران
شماره ی30: از 23/ آذر تا 30/ آذر 87

شادروان رضا ارحام صدر چهره برجسته تیاتر ایران

گروه تاریخ امرداد: این بخش «امرداد»، آدینه هر هفته، شما را به میان رسانه‌ها می‌برد تا ببینید هفته‌ی پیش در روزنامه‌ها و مجله‌ها چه نوشته‌ها و گزارش‌هایی در زمینه‌ی تاریخ و فرهنگ ایران به چاپ رسیده است. شما می‌توانید این نوشته‌ها و خبرها را نگه‌داری کنید و شمار زیادی نوشته‌های خواندنی از تاریخ و فرهنگ ایران داشته باشید.
در این شماره می‌خوانید: 1: چندی در میان ایرانیان / 2: درگذشت ارحام صدر / 3: یادداشتی از نصرالله کسراییان به بهانه اکسپوی عکس ایران / 4: جای نوروز باستانی در تقویم سازمان ملل خالی است / 5: قطع درختان در بیش از پنج هکتار از پارک ملی خجیر/ 6: دریای مازندران عاجز از پالایش / 7: تاریخچه بازنشستگی در ایران / ... و یک نوشته درباره دانشگاه آزاد
۱)چندی در میان ایرانیان
ایران و ایرانی ها برای شرق شناسان خارجی همیشه سوژه یی جذاب بوده است. البته این جذابیت همواره دوسویه بوده است، چرا که ایرانی ها هم همواره برای مستشرقان اروپایی احترام زیادی قائل بوده اند و آنان را در صدر نویسندگان و محققان غربی نشانده و تکریم و تمجیدشان کرده اند.
نمونه اش ادوارد براون شرق شناس مشهور انگلیسی که هنوز که هنوز است، بعد 150سال از سفرش به ایران و انتشار مطالعات و تحقیقاتش، همچنان جایگاه خاصی در کشور ما دارد و مورد احترام عوام و خواص است.
خواندنی ترین کتاب براون درباره ایران، «یک سال در میان ایرانیان» نام دارد که اندکی پس از مراجعت وی از سفر انگلستان، در آنجا به چاپ رسید و مورد استقبال جوامع دانشگاهی و عامه مردم اروپا قرار گرفت. این کتاب که همین چند سال پیش به دست «مانی صالحی علامه» به فارسی ترجمه شد، در ایران نیز بسیار مورد توجه قرار گرفت و به عنوان یک سفرنامه جذاب و یک منبع نسبتاً قابل قبول برای شناخت وضع کلی ایران (نه فقط تهران) در اواخر دوره ناصری با استقبال کتاب خوان های ایرانی روبه رو شد. «یک سال در میان ایرانیان» در سال 1860میلادی اتفاق می افتد.
همه نوشته را در نشانی زیر بخوانید:
http://www.etemaad.ir/Released/87-09-25/205.htm#126959
۲)درگذشت ارحام صدر
رضا ارحام صدر، بازیگر تئاتر و سینمای ایران عصر دیروز در سن 85 سالگی در اصفهان چشم از جهان فرو بست. او اردیبهشت سال 1302 در محله باقلعه شهر اصفهان متولد شده بود و از سال 1326 فعالیت هنری خود را در تئاتر آغاز کرد. از رضا ارحام صدر به عنوان یکی از پایه گذاران تئاتر در اصفهان یاد می شود. بازی ارحام صدر در فیلم «شب نشینی در جهنم» که سال 1346 ساخته شد، ارحام صدر را به دنیای سینما کشاند. او بعدها در فیلم هایی چون «علی واکسی»، «ستاره یی چشمک زد»، «مردان خشن»، «جعفرخان از فرنگ برگشته»، «نصف جهان» و «افسانه شهر لاجوردی» بازی کرد. ارحام صدر همچنین در نمایش های «رفیق ناجنس»، «بوقلمون ها»، «کدام یک از دو»، «دلقک ها»، «وادنگ» و «خروس بی محل»ایفای نقش کرده است. 
http://www.etemaad.ir/Released/87-09-25/151.htm#127061
... و نیز نگاه کنید به:
http://etemademeli.com/1387/9/26/EtemaadMelli/815/Page/12
۳)یادداشتی از نصرالله کسراییان به بهانه اکسپوی عکس ایران
من تقریباً روزنامه نمی خوانم، یعنی فقط بعضی وقت ها روزنامه ای را که همسرم به خانه می آورد می خوانم، درست مانند کسانی که برای معتاد نشدن، خودشان سیگار نمی خرند اما گهگاه سیگاری از دیگران می گیرند. بیش تر با شایعـــــات امورم را می گذرانم و از آن جا که احساس می کنم حق چندانی برای مشارکت در زندگی اجتماعی ندارم و در موقعیتی هم نیستم که تصمیماتم آسیبی به زندگی دیگران برساند، از این که به اخبار موثق دسترسی ندارم احساس شرم هم نمی کنم. همسرم می گوید تو همیشه از پاپیروس شروع می کنی (به نظرم منظورش این است که شاید بیخودی فکر می کنم هر چیزی تاریخی و داستانی دارد، لابد راست می گوید و من احتمالاً این طوری هستم) بنابراین مقدمه را رها می کنم و می روم سر اصل مطلب.
شنیده ام (شایعه) که عده ای قیل و قال راه انداخته اند که گروهی عکاس و ناعکاس در «اکسپو»یی شرکت کرده اند و برای کارهایشان قیمت های آن چنانی گذاشته اند و به دنبال این شنیده ها می توانم حدس بزنم، یعنی من هم شایع کنم که گویا منظورشان این است که بعله، بالاخره باید به این وضع خاتمه داد وگرنه معلوم نیست بعد از این سنگ روی سنگ بîند شود.
واقعاً چه اتفاقی افتاده است.
همه نوشته این عکاس نامدار ایرانی را در نشانی زیر بخوانید:
http://www.etemaad.ir/Released/87-09-24/189.htm
۴)جای نوروز باستانی در تقویم سازمان ملل خالی است 
به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی بخشی از ایرانیان خارج از کشور طی تنظیم درخواستی به امضای میلیون ها متقاضی از دبیرکل سازمان ملل متحد خواسته اند نسبت به ثبت نوروز در تقویم این سازمان جهانی و موسسات وابسته به آن، اقدام شود. در بخشی از درخواست تنظیم شده، خطاب به بان کی مون آمده است؛«هزاران سال است که بسیاری از ملت های جهان نخستین روز از فصل بهار را به عنوان زمان آغاز سال نو جشن می گیرند. امروز نیز نزدیک به 300 میلیون تن از مردم سراسر جهان جشن نخستین روز از فصل بهار را به عنوان زمان آغاز سال نو که با نام نوروز یا روز نو شهرت دارد، برگزار می کنند. با اینکه تقریباً تمامی این ملت ها هم اکنون از اعضای ملل متحد به شمار می روند، متاسفانه در هیچ یک از سالنامه های سازمان ملل متحد یا آژانس ها و موسسات وابسته به آن گرامیداشت این روز بسیار مهم آنچنان که برای مراسم دیگری از این دست از سوی اعضای سازمان ملل متحد برگزار شده است، صورت نمی گیرد.»
در ادامه نیز آمده است امضاکنندگان این درخواست خواستارند نسبت به تصحیح این اشتباه در سالنامه های آتی این سازمان و آژانس های وابسته به آن اقدام لازم به عمل آید. این درخواست در سایتی منعکس شده است که علاقه مندان امضای خود را در آن ثبت می کنند.
http://www.etemaad.ir/Released/87-09-23/296.htm#126633
۵)قطع درختان در بیش از پنج هکتار از پارک ملی خجیر
پس از عبور خطوط لوله گاز در پارک ملی خجیر و منطقه حفاظت شده جاجرود و آتش سوزی هایی که هرچند وقت یک بار توسط مردم محلی در منطقه صورت می گیرد، این بار بیش از 5 هکتار از درختان پارک ملی خجیر قطع شدند.در چند روز گذشته درختان کهنسال 40 ساله این منطقه حفاظت شده توسط اره های برقی یکی پس از دیگری در حالی قطع شدند که مسوولان سازمان محیط زیست از قطع آنها در ابتدا اظهار بی اطلاعی کردند.این درختان که از گونه های بید، گز و صنوبر است به گفته شاهدان در محدوده پارک ملی خجیر قرار دارد و قطع هر درخت در آنجا تنها در صورت ارایه مجوز از سازمان محیط زیست امکان پذیر است.
همه گزارش را در نشانی زیر بخوانید:
http://www.etemaad.ir/Released/87-09-23/213.htm#126726
‌بررسی روند ورود آلاینده‌های سنگین به بزرگترین دریاچه جهان
۶)دریای مازندران عاجز از پالایش
رود آلاینده‌ها با منشاء انسانی به دریای مازندران در سالهای اخیر، خطری جدی برای حیات بزرگترین دریاچه جهان محسوب می‌شود.
برخی از آلاینده‌ها به دلیل وجود عناصر و فلزات سنگین، آثاری تثبیت شده در سطح اكوسیستم دریای مازندران بر جا می‌گذارند كه برای كاهش ورود این مواد به محیط‌های آبی به ویژه دریای مازندران، چاره اندیشی اصولی مسئولان ضروری به نظر می‌رسد.‌
عناصر و فلزات سنگینی مانند آهن، سرب، روی، مس، جیوه و... به دلیل بسته بودن محیط دریای مازندران، در آن انباشته می شود و به علت پایداری خسارات فراوانی به این ذخیره‌گاه وارد می‌كنند.‌
فلزات سنگین قابلیت پالایش در اكوسیستم‌های آبی را نداند و گونه‌های ساكن در این زیستگاه را یكی پس از دیگری نابود می‌كنند. علاوه بر این عناصر سنگین با ایجاد آلودگی در حجم زیادی از آب سطحی، در عمق دریا هم رسوب می‌كنند.‌
همه این گزارش را در نشانی زیر بخوانید:
http://www.ettelaat.com/new/index.asp?fname=2008\12\12-16\14-28-06.htm&storytitle=خزر%20عاجز%20از%20پالایش
۷)تاریخچه بازنشستگی در ایران
در ایران پس از برقراری حكومت مشروطه، در تاریخ 1/2/1287 خورشیدی در مجلس اول قانونی با نام «قانون وظایف» وضع شد كه برای وراث ارباب حقوق دیوانی یعنی عائله كارمندان متوفای دولت حقوق برقرار شود.
طبق این قانون پدر، مادر، عیال و اولاد و نوادگانی كه تحت تكفل مستخدم متوفی بودند جمعاً از نصف حقوق ماهانه كارمند استفاده میكردند و سهم اناث از حقوق وظیفه معادل نصف سهم ذكور تعیین شده بود.
اولین قانون گذاری در زمینه تامین اجتماعی كاركنان دولت بعنوان قسمتی از حقوق استخدامی و به منظور حمایت از آنان و وارث آنان در مقابل پیری و فوت و ازكار افتادگی در سال 1301خورشیدی تصویب شد.
همه این نوشته را در نشانی زیر بخوانید:
http://www.ettelaat.com/new/index.asp?fname=2008\12\12-15\11-24-50.htm&storytitle=تاریخچه%20بازنشستگی%20در%20ایران
... و یک نوشته درباره دانشگاه آزاد:
یک حقیقت تلخ یا مشتی دروغ
«خدمت یا خیانت دانشگاه آزاد؟» مساله این نیست بلکه ماجرا از زمانی آغاز شد که محمود احمدی نژاد رییس جمهوری با طرح شعار اقدام انقلابی علیه دانشگاه آزاد و دستور برای تغییر اساسنامه بار دیگر مساله دانشگاه آزاد را به عنوان یکی از پروژه های در دست اقدام خود مطرح کرد و کوشید از منظر جدیدی مساله این دانشگاه را طرح کند.
اقدام انقلابی وی اما به ترمیم هیات موسسین این دانشگاه منجر شد و نهایتاً بار دیگر این مجموعه به سوی اهداف خویش حرکت کرد. اکنون هم پس از آنکه ماجرای تحقیق و تفحص از دانشگاه آزاد اسلامی در مجلس شورای اسلامی توسط علیرضا زاکانی یکی از نمایندگان حامی دولت نهم به نقطه یی نرسید اما دولتمردان و حامیان آنان می کوشند با طرح مساله این اساسنامه و ارائه دیدگاه های رییس جمهوری مساله را زنده نگه داشته و ابزار فشار سیاسی خود را بر طیف رقیب که حامیان هاشمی رفسنجانی به شمار می روند، از دست ندهند.
این تحلیل سیاسی – فرهنگی را از نشانی زیر بخوانید:
http://www.aftab.ir/news/2008/dec/18/c1c1229589750_politics_iran_abbas_saliminamin.php
گزیده روز تارنما:
سرویس خواندنی‌ها- خواندنی‌های تاریخ و فرهنگ ایران29
سرویس زرتشتیان - چگونگی برگزاری آیین شب چله در کرمان قدیم