سرویس زرتشتیان - چگونگی برگزاری آیین شب چله در کرمان قدیم
گپی خودمانی با دو نفر از بانوان کرمانی درباره :
چگونگی برگزاری آیین شب چله در کرمان قدیم
آرمیتا فرهمند: فرا رسیدن شب چله سبب شد تا گپی خودمانی با دو نفر از بانوان کرمانی داشته باشیم. با آرمان پیبردن به چگونگی برگزاری آیین شب چله در روزهای گذشته کرمان پای گفتگوی فرنگیس راوری از نخستین هموندان سازمان زنان کرمان در هفتاد سال پیش و عشرت فروهری هموند کنونی سازمان زنان و کمیسیون فرهنگی انجمن کرمان مینشینیم.
فرنگیس راوری درباره «چلهنشینی کرمان» در گذشتهها میگوید: «کرمانیها شب چله را در میان خانواده و بسیار خودمانی برگزار میکردند. آرمان این بود که شبی را به شادی بگذرانند.» وی میگوید: «سفرهی ویژهای وجود نداشت یادم است به ویژه شمع و چراغ را روشن میکردند. شبهای چله مردم افزون بر خوردن هندوانه پوستهای هندوانهها را خرد میکردند و با آن بورانی میپختند چرا که باور داشتند که این هندوانههای شب چله فایدههای بسیار دارد.»
عشرت فروهری درباره برگزاری شب چله درگذشته در کرمان میگوید: «نخستین چیزی که شبهای چله بیشتر مردم میخوردند هندوانه بود. وی همچنین میگوید آن وقتها مانند اکنون در همهی فصلها هر میوهای که میخواستیم نبود. تابستان هندوانهها را در جایی مناسب نگهداری میکردیم و به نوبت هرکدام را که نزدیک به خراب شدن بود میخوردیم و سالمها را نگه میداشتیم برای شب چله. هر خانواده هر نوع میوهای را که داشت برای آن شب آماده میکرد. ما شبهای چله چغندر و شلغم هم میپختیم و به آنها شکلهای گوناگون میدادیم ازجمله شلغمها را به شکل موش آرایش میدادیم. خانوادههایی که انگور داشتند انگورها را در زیرزمین با نخ آویزان میکردند و آنها برای شب چله انگور هم داشتند.» او میگوید: «یادم است ما انار را همانگونه که به درخت بود در کیسههایی نگهداری میکردیم. یک بار من اناری را که در کیسه به درخت آویزان بود چیدم و بجای آن یک سنگ در کیسه گذاشتم، شب چله که میخواستند انارها را بیاورند دیدند که به جای یکی از آنها سنگی است. به شوند اینکه قد من کوتاه بود و این تنها اناری بود که دست من به آن میرسید همه دانستند که کار من بودهاست.»
وی همچنین میگوید پیش از این در کرمان همه این شب را در خانه بزرگتر فامیل میگذراندند و به شوند اینکه ما بزرگتر فامیل بودیم همهی فامیل آن شب را به خانهی ما میآمدند و ما هم «کله و پاچه» میپختیم و آجیل هم که بود و شیرینیهای نان برنجی ، حاجی بادام و نانپر را هم که پیش از این خودمان در خانه درست کرده بودیم. همچنین قهوههای ویژهی کرمان هم که نمیشد نباشد. و آن شب را تا نیمه با همه فامیل به خوشی سپری میکردیم.
گزیده روز تارنما:
سرویس زرتشتیان- ایران در انتظار کنگرهی دهم
همایش حضور و غیاب با سخنرانی موبد سروش پور برگزار شد