سرویس تاریخ- یادی از مدیر پیشین دبیرستان البرز تهران

به مناسبت صدمین سال زایش مدیری انسان‌دوست
یادی از محمد علی مجتهدی، مدیر دبیرستان البرز

---

بوذرجمهر پرخیده : محمد علی مجتهدی یکی از مدیران نامور، برجسته و نیک نام ایرانی است. او فرنشین دبیرستان البرز میان سال های۱۳۵۷ـ۱۳۱۴خ. و بنیادگزار دانشگاه صنعتی شریف (آریامهر) بود.
دکتر مجتهدی در نظام آموزشی کشور با نظم، فسادناپذیری، مدیریت ویژه دلبستگی به وطن و به ویژه جوانان ایرانی شناخته می‌شود. جوانانی که زیر نظر او در دبیرستان البرز درس خوانده‌اند اکنون در جای جای جهان یک کارشناس برجسته و یا یک دکتر متخصص هستند. او در کتاب «خاطرات دکتر مجتهدی»، که در مجموعه تاریخ شفاهی ایران که به کوشش حبیب الله لاجوردی گردآمده، از تلاش‌های خستگی ناپذیرش برای تربیت جوانان می‌گوید.
این کتاب بی گمان کتابی‌ست آموزنده در ترسیم گوشه هایی از فضای آموزشی در دوره آخرین پادشاه ایران.
در سال‌های پس از بهمن 1357خ. شوربختانه با دکتر مجتهدی بد رفتاری شد. در حالی که او شخصیت سیاسی نبود و هیچ دلبستگی به رژیم شاهنشاهی نداشت، اما حقوق ماهانه‌اش را قطع کردند و از مدیریت دبیرستان البرز کنارش گذاشتند و او که عاشق ایران و جوانان ایرانی بود، در غربت از جهان رفت.
خوشبختانه در زادگاهش(لاهیجان) مراسم پاسداشتی برای او برگزار کردند. هر چند این مراسم خیلی دیر بود. او دنیایی از تجربه بود و می توانست الگوی نظام آموزشی ما باشد.
چند نوشته کوتاه از این کتاب:
«بنده و امثال من لایق نگه‌داری این جوان‌ها نبودیم. دلم از این می سوزد: این همه ثروت بایست در خارج از مملکت من باشد. توی مملکت مان هیچ چیز نباشد. این تقصیر من و امثال من است. این را از ته دل می گویم و دلم می سوزد. کانادا و امریکا را متمول کردیم از لحاظ جوانان فاضل. اروپا را متمول کردیم از لحاظ جوانان فاضل. ایران را فقیر کردیم از لحاظ جوانان فاضل»
«من مراقب آن بودم که این دانش آموزان که به من سپرده شده‌اند کسی به اینها خیانت نکند. خیانت به مفهوم این که درس کم به این ها بدهد و یا اینکه خدای ناکرده اخلاقشان را فاسد کند»
«من طرز فکرم این است که جوان‌های ما را حتا زیر در کمپ و چادر هم که باشند باید به اینها تعلیم بدهیم. من قصدم این نیست که حتما ساختمانی بکنم، مرمر بگذارم... به عقیده من در تمام مملکت بایستی زیر چادر دانش آموزان را پذیرفت. چون پول نداریم ساختمان بکنیم حتا زیر چادر بایست این بچه ها را پذیرفت و به این ها تعلیمات داد»
روز شمار زندگی دکتر محمد علی مجتهدی
1- محمد علی مجتهدی در سال 1287خ. در لاهیجان زاده شد. پس از تحصیلات مقدماتی در گیلان در 17 سالگی به تهران آمد و وارد مدرسه دارالمعلمین شد. در مدرسه شرف از معلمین فرانسوی زبان فرانسه را فرا گرفت. پدرش محمود مجتهدی از خورده مالکین بود. مادرش را در دو سالگی از دست داد.
2- محمد علی مجتهدی در سال 1310خ. در امتحان فرستادن دانش آموز به خارج شرکت کرد و به فرانسه رفت. لیسانس خود را در رشته ریاضی و دکترای خود را از دانشگاه سوربن در رشته مکانیک گرفت.
3- دکتر مجتهدی پس از مراجعت به ایران از سال 1317خ. شروع به تدریس کرد و پس از پایان خدمت وظیفه به سرپرستی قسمت شبانه روزی دبیرستان البرز برگزیده شد که همراه با آن تدریس هم می کرد. دکتر مجتهدی از امرداد سال 1323خ. مدیر مدرسه البرز شد و تا سال 1358خ. این سمت را بر دوش داشت و یکی از منظم‌ترین مدارس متوسطه را در ایران اداره کرد که عده زیادی از تحصیل کرده‌های امروز کشور ما از فارغ التحصیلان دبیرستان البرز هستند.
3- دکتر مجتهدی مدیریت مدرسه البرز را بر هر کاری ترجیح می‌داد و مدت 34 سال آن را با نیرومندی هرچه تمام‌تر اداره کرد و حتا وزیرانی که می‌خواستند او را از کار برکنار کنند، توفیق نیافتند.
4- دکتر مجتهدی اسامی شاگردان خود را همواره در جیب داشت و در میهمانی‌ها با والدین آنها درباره چگونگی وضع تحصیل فرزندانشان صحبت می‌کرد. این کتابچه‌ها 37 جلد است که نزد خانواده مجتهدی به یادگار مانده .
5- دکتر مجتهدی مدتی دانشگاه صنعتی آریامهر را تصدی می‌کرد و چندی فرنشین دانشگاه ملی و فرنشین دانشگاه شیراز شد و حتا به او پیشنهاد شد که سرپرستی محصلین خارج از کشور بپذیرد ولی او مدیریت مدرسه البرز را بر هر کاری برتری می‌داد.
6- در سال 1358خ. دکتر مجتهدی از فرنشینی مدرسه البرز کنار رفت و از قرار معلوم حقوق بازنشستگی او را هم قطع کردند.
7- او سالها در جنوب فرانسه به سر برد و در سال 1371خ. از دکتر مجتهدی خواسته شد که به ایران بیاید و ضمن تقدیر از خدماتش جایزه ای بین دانشجویان دانشگاه شریف ( آریامهر ) توزیع گردید که نام جایزه « دکتر مجتهدی » بود.
8- در چند سال قبل در کشورهای مختلف جهان  دانشجویان سابق البرز دور هم جمع شده در تجلیل از دکتر مجتهدی مراسمی برپا داشته و از استاد نیز دعوت کرده بودند، که به این گروه ها پیوسته و از این که خدماتش یاد شده خوشحال بود.
9- دکتر مجتهدی که بر اثر مرگ دخترش در اثر ابتلا به بیماری سرطان، فوق العاده رنجور شده بود در خرداد ماه 1376خ. در شهر نیس در 89 سالگی درگذشت.
پس از درگذشت، از او در داخل و خارج تجلیل شد و به ویژه شاگردان دبیرستان البرز از خدمات راستین او به گرمی یاد کردند.
گزیده روز تارنما:
سرویس زرتشتیان- دو زرتشتی گواهی مربگری والیبال را کسب کردند
گزارش تصویری: روز آدریان جشن گرفته شد