سرویس خواندنی ها- خواندنیهای تاریخ و فرهنگ ایران26

خواندنیهای تاریخ و فرهنگ ایران
شماره ی26: از 24/ آبان تا 1/ آذر 87

---

گروه تاریخ امرداد: این بخش «امرداد»، آدینه هر هفته ، شما را به میان رسانه ها می برد تا ببینید هفته ی پیش در روزنامه‌ها و مجله‌ها چه نوشته‌ها و گزارش هایی در زمینه‌ی تاریخ و فرهنگ ایران به چاپ رسیده است. شما می توانید این نوشته ها و خبرها را نگه داری کنید و شمار زیادی نوشته های خواندنی از تاریخ و فرهنگ ایران داشته باشید.
در این شماره می خوانید:
1: درخت‌سوزان ‌اوقاف در گیلان / 2: هوبره ایران در دام اعراب / 3: مرمت غیراصولی آرامگاه كوروش / 4: نگاهی به زندگی هخامنشیان / 5: هتل ها ساخته می شود؛ آثار باستانی نابود / 6: كهن‌ترین خط دنیا در جیرفت / 7: بنیان اساطیری حماسه ملی ایران /  چند خبر / دو نوشته خواندنی درباره تاریخ معاصر / ....و آشنایی با یک ایران شناس ژاپنی.
۱)درخت‌سوزان ‌اوقاف در گیلان
زرتشت از اهورامزدا می‌پرسد: «ای آفریننده جهان مینوی! چه كسی زمین را بیشتر خوشحال می‌كند؟ اهورامزدا پاسخ می‌دهد: كسی كه بیشترین مقدار كشت كند و بیشترین مقدار درخت بكارد، علوفه سبز تولید كند و زمین را سیراب نماید.» ــ وندیداد
محمد درویش: روایت كرده‌اند كه سال‌ها پیش در دهكده‌ای دوردست، درخت كهنسالی می‌زیست كه اهالی ده آن را عزیز می‌داشتند و مقدس می‌شمردند و آنقدر در این تقدس ابرام و اصرار ورزیدند كه به تدریج ارزش و جایگاه دیگر مقدسات در نزد ایشان كمرنگ و كمرنگ‌تر شد تا اینكه آوازه این روستا به گوش مردی - به ظاهر - پارسا و خداپرست رسید و او تصمیم گرفت تا خود را به آن روستای كفرزده رسانده و با موعظه، به این خرافه‌پرستی پایان دهد! اما خیلی زود طاقتش به سرآمد و در شبی سرد و زمستانی كه اهل ده در خواب بودند، با تبری در دست به جان درخت افتاد و آن را شبانه سرنگون كرد و از روستا گریخت. آنگاه كوشید تا از این كار پسندیده برای دیگران سخن بگوید و تحسین دوستان را برای خود به دست آورد.
همه این داستان غم انگیز را از این نشانی بخوانید: http://www.kargozaaran.com/ShowNews.php?39619
همچنین نگاه کنید به: http://www.kargozaaran.com/ShowNews.php?39622
۲)هوبره ایران در دام اعراب
انتشار خبر دستگیری یكی از شكارچیان سابقه‌دار كویتی به همراه تعداد قابل توجهی هوبره (‌كه یكی از گونه‌های كمیاب پرندگان ایران است)، در جنوب ایران، بار دیگر نگرانی‌های موجود از شدت گرفتن شكار و قاچاق گونه‌های جانوری ایران را دوچندان كرد. موضوع شكار هوبره توسط شیوخ عرب در ایران كه در سال‌های اخیر فتح بابی برای بهبود روابط ایران و كشورهای عربی شده، ‌در عین حال به یكی از جدی‌ترین دغدغه‌های گروه‌های زیست‌محیطی و طرفدار حیوانات بدل شده است كه با وجود اعتراضات مكرر همچنان ادامه دارد
http://www.kargozaaran.com/ShowNews.php?39617
۳)مرمت غیراصولی آرامگاه كوروش
كارشناس مرمت بناهای تاریخی گفت: چنانچه در مرمت سقف مقبره كوروش از سنگ‌های دیگری به جز سنگی كه از بنا بر جای مانده است استفاده شود مرمتی غیراصولی و غیرعلمی انجام شده است. محسن شیخ‌الاسلام در گفت‌وگو با مهر در مورد مرمت سقف مقبره كوروش اظهار داشت: در مرمت، اصلی وجود دارد مبنی بر اینكه جاگذاری عناصر معماری بنا به همان شكل اولیه باید انجام شود و عناصر اولیه كه به دلایل مختلف از بنا جدا شده‌اند باید سرجای خود جاگذاری شوند. وی با اشاره به اینكه نباید در مرمت بنای تاریخی اصول را زیر پا گذاشت، گفت: اگر این موضوع كه عنوان شده در مورد نحوه مرمت آرامگاه درست باشد استفاده از سنگ‌های دیگر در سقف بنای آرامگاه كوروش اشتباه و غلط است و به طور حتم مشكل پیش می‌آید. این كارشناس مرمت بناهای تاریخی افزود: با توجه به اینكه آرامگاه كوروش به ثبت جهانی رسیده به همین دلیل از نظر كارشناسان یونسكو نیز مرمت غیراصولی بنا مشكل‌ساز خواهد شد. شیخ‌الاسلام گفت: شاید مسوول مرمت دلایل دیگری برای شیوه مرمت آرامگاه داشته باشد.
http://www.kargozaaran.com/ShowNews.php?39846
در حالی که مدیر بنیاد پژوهشی پارسه‌پاسارگاد موضوع ریزش سقف آرامگاه کوروش را شایعه‌ای بی‌اساس می‌خواند، برخی از کارشناسان و شاهدان مدعی هستند که سقف آرامگاه کوروش به‌دلیل مرمت غیر علمی به شدت تخریب شده است.
http://www.kargozaaran.com/ShowNews.php?39512
۴)نگاهی به زندگی هخامنشیان
در منابع مربوط به دوره هخامنشی، به اوضاع اجتماعی به نسبت مسائل سیاسی کمتر پرداخته شده است و دلیل آن را نیز باید در ماهیت منابع دانست که بیشتر مربوط به دولت و پادشاهان است.
در این نوشتار، تلاش بر این است که از میان منابع، وضعیت زندگی عادی مردم این دوره مورد بررسی قرار گیرد. از آنجایی که خانواده به عنوان رکن اصلی هر جامعه یی نقش آفرینی می کند، با بررسی خانواده های ایران هخامنشی می توان دید کلی روشنی از جامعه آن دوران به دست آورد.
http://www.etemaad.ir/Released/87-08-29/296.htm
۵)هتل ها ساخته می شود؛ آثار باستانی نابود
حداقل انتظاری که باستان شناسان و ایران دوستان از سازمان میراث فرهنگی دارند حفظ آثار باستانی موجود است. یکی از این موارد حفظ حریم مناطق باستانی است. این درحالی است که این محدوده همواره از سوی سودجویان مورد تهدید واقع می شود. محوطه باستانی شوش این روزها یکی از مناطقی است که نظر باستان شناسان و ایران دوستان را به خود جلب کرده است. اکنون دو موضوع در این زمینه مورد مناقشه قرار گرفته است؛ یکی تعیین محدوده این منطقه باستانی است که کارشناسان محدوده مصوب فعلی را درست نمی دانند و منطقه یی به وسعت سه برابر آن را حریم شوش می دانند. اما موضوع دوم که مساله سازتر شده است ساخت هتل در حریم منطقه شوش است. به گزارش میراث خبر هم اکنون عده یی اقدام به گودبرداری این منطقه توسط لودر کرده اند تا ساخت هتل را در آنجا پی بگیرند.
http://www.etemaad.ir/Released/87-08-25/296.htm
۶)كهن‌ترین خط دنیا در جیرفت ‌
خبرگزاری فارس: سرپرست هیأت باستان شناسی جیرفت با بیان اینكه تاكنون در تاریخ كشور هیچ تمدن باستانی را باستان شناسان ایرانی كشف نكرده‌اند، تصریح كرد: كشف قدیمی‌ترین خط دنیا در جیرفت و كشف تمدن جیرفت و حوزه هلیل رود توسط هیأت باستان شناس ایرانی باعث افتخار است. ‌
http://www.ettelaat.com/new/index.asp?fname=2008\11\11-19\14-32-35.htm&storytitle=كهن‌ترین%20خط%20دنیا%20در%20جیرفت%20‌
درباره جیرفت به نوشته خواندنی و کارشناسانه زیر که در واپسین شماره مجله اطلاعات سیاسی- اقتصادی به چاپ رسیده نگاه کنید.جیرفت: کهنترین تمدن شرق از دکتر یوسف مجید زاده؛ اطلاعات سیاسی – اقتصادی شماره 251-252
http://www.ettelaat.com/etHomeEdition/Siasi/251/128.pdf
۷)بنیان اساطیری حماسه ملی ایران
حماسه ملی ایران آمیزه‌ای است از اسطوره و تاریخ: انبوهی از داستان‌های پهلوانی ایران باستان كه بیشترشان سرشت و پیشینه اساطیری دارند و گونه‌های جدید و نوپرداخته افسانه‌های كهن‌اند و مبالغی اخبار پراكنده تاریخی كه آنها نیز اغلب با افسانه آمیخته و به شیوه حماسی بازگو شده‌اند. تلفیق سامان پذیرفته و تا حدی همنواخت شده این دو گونه روایات سنتی، تار و پود حماسه ملی ایران را تشكیل می‌دهد.
http://www.ettelaat.com/new/index.asp?fname=2008\11\11-19\14-29-11.htm&storytitle=بنیان%20اساطیری%20حماسه%20ملی%20ایران
...و چند خبر:
الف: چاپ چهارم «تاریخ تحلیلی شعر نو»
مجموعه‌ چهارجلدی «تاریخ تحلیلی شعر نو» محمد شمس‌لنگرودی به چاپ چهارم رسید. نگارش این مجموعه كه جلد اول آن، سال 1370 و هر چهار جلد با هم در سال 1377 منتشر شده، حدودا 10 سال طول كشیده است. شمس لنگرودی تدوین این كتاب را حدود سال 62 شروع كرده، كه با مدتی وقفه، در اواخر سال 76 تمام شده است. این مجموعه كه نویسنده از آن به عنوان كاری هولناك یاد می‌كند، همزمان با پنجاه و هشتمین سالروز تولد او، از سوی نشر مركز تجدید چاپ شده است. به تازگی نیز گزیده‌ای از شعرهای شمس لنگرودی با عنوان «چوپانی سایه‌ها» با انتخاب كریم رجب‌زاده از سوی انتشارات تكا منتشر شده است. گزیده دیگری از شعرهای این شاعر‌ هم با نام «هیچ‌كس از فردایش با من نگفت» نیز در راه است. این كتاب ماه گذشته مجوز نشر گرفته است كه به زودی به چاپ خواهد رسید.
http://www.kargozaaran.com/ShowNews.php?39604
ب: آیا هرمز اردشیر از دل خرمکوشک سر درمی آورد 
صبح روز پنجشنبه شانزدهم آبان ماه بر اثر گودبرداری به منظور لوله گذاری در محدوده خرمکوشک شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب دو گور مربوط به دوره باستان و تعدادی شیء مشاهده شد.
پس از مشاهده لایه های باستانی در میدان دروازه به عنوان یکی از محوطه های قدیمی اهواز در آذرماه سال گذشته و در نهایت حضور هیات کاوش در مسیر قطار شهری برای شناسایی این محوطه این بار در خرمکوشک یک محوطه باستانی جدید مشاهده شد.
http://www.etemaad.ir/Released/87-08-29/205.htm#123061
دو نوشته خواندنی درباره تاریخ معاصر:
1: ابعاد حقوقی عملیات خلع ید از شرکت نفت جنوب
«از زمان رزم آرا شاه به فکر نخست وزیری سیدضیاء بود تا به این ترتیب دولت انگلستان را از خود خشنود و راضی نگه دارد اما تا وقتی رزم آرا بر سر کار بود این امر ممکن نبود چون از طرفی او باید خود را با رقیب نیرومندی مانند رزم آرا طرف کند و از طرف دیگر، جواب مصدق و نهضت ملی را بدهد که به هیچ قیمتی زیر بار حکومت سیدضیاء نمی رفتند. در نتیجه در زمان نخست وزیری رزم آرا، شاه سه بار به مصدق پیشنهاد نخست وزیری کرد تا در وهله اول با استفاده از محبوبیت مصدق، رزم آرا را از صحنه بیرون کند. سپس در موقعیت مناسب با کمک اکثریت محافظه کار مجلس شانزدهم، سیدضیاء را بر سر کار آورد، اما مصدق هیچ یک از این پیشنهادها را نپذیرفت. پس از ترور رزم آرا، حسین علا نخست وزیر شد. اما در مدت کوتاهی، شاه از او خواست استعفا دهد و قرار شد در یک جلسه فوق العاده مجلس، جمال امامی در وهله اول به مصدق پیشنهاد نخست وزیری کند و به خیال آنکه مصدق بار دیگر این پیشنهاد را رد خواهد کرد، سپس موضوع نخست وزیری سیدضیاء مطرح شود. اما مصدق از این نقشه باخبر شد و برای جلوگیری از نخست وزیری سیدضیاء این پیشنهاد را پذیرفت و نخست وزیر شد. اهم اقدامات و حوادث این دولت عبارتند از؛ 1- ملی شدن صنایع نفت ایران 2- شرکت مصدق در دادگاه لاهه برای دفاع از حقوق ملت ایران در برابر زورگویی.
http://www.etemaad.ir/Released/87-08-26/296.htm
2: ازدواج پردردسر شاه
26آبان 1326 اعلام شد شاهزاده فوزیه از محمدرضا پهلوی طلاق گرفت درحالی که دو سالی بود او از ایران رفته بود و حاضر به بازگشت نمی شد. این ازدواج که وصلتی میان دو خانواده سلطنتی مصر و ایران بود، ماجراهای عبرت آموز بسیاری دارد.
http://www.etemaad.ir/Released/87-08-27/296.htm
...و آشنایی با یک ایران شناس ژاپنی:
شیبا ریوتارو (نام خانوادگی ، سپس نام كوچك) نویسنده پرآوازه داستانهای تاریخی، و دلبسته ایران و راه ابریشم، در بهار 1375 درگذشت. 73 سال داشت. بیش از پنجاه اثر ارزنده درباره تاریخ و تمدن ژاپن و آسیای میانه و دیگر سرزمینهای مسیر راه ابریشم از خود به یادگار گذاشت.‌
شیبا ریو تارو در سال 1923 م. در اوساكا به دنیا آمد. در سال 1941 م. كه ژاپن وارد جنگ شد، خواندن زبان مغولی در دانشگاه مطالعات خارجی اوساكا را آغاز كرد. در سپتامبر 1943 م. از تحصیل دست كشید تا در گروه دانشجویان رزمنده به جنگ برود. به شمال شرق چین رفت. پس از پایان گرفتن جنگ از چین بازگشت و در (روزنامه) سانكی شیمبون در جای گزارش نویس شروع به كار كرد. در همین سالها به نوشتن نخستین داستان خود پرداخت. اولین كتابش كه «پروشیا - نو - گنجو تسوشی» (ساحره ایرانی) بود، برنده جایزه ادبی شد.
http://www.ettelaat.com/new/index.asp?fname=2008\11\11-19\14-36-50.htm&storytitle=شیبا%20ریوتارو