داستان تاریخی(۱۷): نان مرد در شكم مرد نخواهد ماند

داستان تاریخی(۱۷)
نان مرد در شكم مرد نخواهد ماند

---

بوذرجمهر پرخیده: نوش خدارحم، با دو نفر زرتشتی دیگر و چند نفر مسلمان برای کشاورزی به اصفهان می روند. ۱۵ روز کار می کنند و چون كار تمام می شود، روانه یزد می شوند. در بین راه گرفتار راهزنان شدند. راهزنان هنگام لخت كردن مسافران می فهمند كه سه تن زرتشتی همراه مسافران هستند. ...

سرويس تاريخ: یادی از نشریه­ی هوخت، پس از 25 سال خاموشی

یادی از نشریه­ی هوخت، پس از 25 سال خاموشی

---

فيروزه فرودي: فروردین 1329خورشیدی، «هوخت» انتشار خود را  «با آرمان زبان جامعه زرتشتی» آغاز کرد. نشریه هوخت يكي از نخستين نشريه‌هاي زرتشتيان بود. اين نشريه با صاحب امتیازی دکتر رستم صرفه و گروه نویسندگان و با شعار «پیش به سوی آینده نویدبخش» به چاپ مي‌رسيد.
از نخستين نويسندگان اين نشريه مي‌توان به نام‌هاي زير اشاره كرد: موبد رستم شهزادی ...

سرویس تاریخ - داستان تاریخی(16)- دو داستان از درستکاری زرتشتیان

 داستان تاریخی(۱۶)
دو داستان از درستکاری زرتشتیان

---

بوذرجمهر پرخیده: داستان­های بسیاری از درستکاری زرتشتیان گفته شده است. این دو داستان شنیدنی مشتی است از خروار :

1: پدر بزرگ ارباب کیانیان، در یزد زندگی فقیرانه ای داشته است. او تصمیم می گیرد پسر پنج ساله

سرويس تاريخ- نامه‌ «داريوش‌ بزرگ‌» به‌ «هراكليت»،‌ فیلسوف اشراقی یونان و پاسخ‌ هراكليت

برگی از تاریخ
نامه‌ «داريوش‌ بزرگ‌» به‌ «هراكليت»،‌ فیلسوف اشراقی یونان و پاسخ‌ هراكليت

---

 فرید شولیزاده: اینکه بخشی از فلاسفه ی یونان باستان،بطور مشخص افرادی چون هراکلیت،سقراط،فیثاغورث،افلاطون،ارسطو و... با آموزه های مغان زرتشتی و فرزانش فرهمندی[حکمت اشراق] آشنا بوده اند،سخن پوشیده ای نیست.سیری در آثار بجای مانده و منسوب به این فرزانگان یونانی خود مؤید این سخن است...

سرویس تاریخ - چگونه روستای «مبارکه» با پنج هزار روپیه خریداری و آباد شد

داستان تاریخی(۱۵)
چگونه روستای «مبارکه» با پنج هزار روپیه خریداری و آباد شد

---

فیروزه فرودی: او نمی­ توانست ببیند که زرتشتیان در کشور خود رو به نیستی و نابودی بروند. او این همه شوربختی و آوارگی را برای همکیشان خود روا نمی دانست. او می خواست همه زنان و مردان پارسای زرتشتی  با دیگر هم میهنان شان در راه آبادانی ایران دست به دست هم بدهند و به دور از هرگونه نابرابری در راه پیشرفت ...

سرويس تاريخ : داستان تاریخی (14) - با دو هزار تومان هم نی­نواز و هم نی­ساز شدم

داستان تاریخی (14)
با كمك دكتر اسفنديار يگانگي،
با دو هزار تومان هم نی­نواز و هم نی­ساز شدم

---

 محمد موسوی: در مورد نی سازی خود باید بگویم که یک اتفاق ناگوار باعث شد که به این فن و هنر روی آورم. تصور می‌کنم که سال ۴۹ بود؛ یک‌روز برای اجرا و ضبط برنامه به رادیو ...

سرویس تاریخ: غارت روستاهای یزد به دست فراش های حسین کاشی- داستان تاریخی(13)

داستان تاریخی(۱۳)
غارت روستاهای یزد به دست فراش های حسین کاشی

---

 بوذرجمهر پرخیده: حسین كاشی كه خود را سردار می خواند، با فرّاش‌هایش به مردم و زیردستان زور می گفتند و با زور و ستم آنها را لخت می كردند. شكیبایی مردم تمام شده و به تهران شكایت می‌كنند و خواستار برکناری او می شوند. مردم و بازرگانان بارها به...

سرویس تاریخ - داستان تاریخی(12) : نه یک ریال، نه دوریال، ... یک میلیون تومان ورشکست شدم

داستان تاریخی(12)
نه یک ریال، نه دوریال، ... یک میلیون تومان ورشکست شدم

---

بوذرجمهر پرخیده: پدرم این دو داستان را درباره ورشکستگی ارباب جمشید برایم می گفت که هنوز در خاطرم مانده است.
1: ارباب جمشید* که ورشکست می شود به یکباره کسانی که در بانک او پول داشتند، خبردار می شوند و ...

داستان تاریخی(11) - خرم رفت، من نتوانستم بروم

داستان تاریخی(11)
خرم رفت، من نتوانستم بروم

---

بوذرجمهر پرخیده: روزی با بار سنگین پشت الاغم، در شهر یزد می‌رفتم و خودم با پای برهنه دنبال حیوان ...

سرويس تاريخ- رد پاي ايران بر جغرافياي جهان، بخارا

رد پاي ايران بر جغرافياي جهان
بخارا شاد باش و دير زيو

---

بوذرجمهر پرخيده : بُخارا، يكي از شهرهاي بزرگ و نام یکی از استان‌های‌ جمهوري‌ ازبكستان‌ کنونی است. شهر بخارا در جلگه‌اي در كناره رود زرافشان(سغد)‌ و کنار آبراهه‌ شاهرود‌(شهررود) جای گرفته است‌. بخارا، به همراه...

سرویس تاریخ: «گهنبار نونی» در جنگ دوم جهانی

به مناسبت فرارسیدن گهنبارچهره‌ پيته‌شهم
«گهنبار نونی» در جنگ اول جهانی

---

بوذرجمهر پرخیده: سال دوم جنگ جهانی اول بود و نان در نانوایی های یزد به دشواری پیدا می شد، اگر هم پیدا می شد، یك گوشه آن سوخته و گوشه‌ای دیگر خمیر بود. باز هم مردم ...

سرویس تاریخ: داستان تاریخی(10) ؛ این كُشتی به تو نخواهم داد كه بندِ تفنگ كنی

داستان تاریخی(10)

این كُشتی به تو نخواهم داد كه بندِ تفنگ كنی

---

بوذرجمهر پرخیده: پنجم نوروز بود. شترداران برای فراهم آوردن هیزم به كوهستان می رفتند. پدرم دستور داد الاغ برداشته همراه آنان برای آوردن هیزم بروم. دو ساعت از روز برآمده بود كه با چهار نفر شتردار روانه كوهستان شدیم. نزدیك غروب به مزرعه بلبل رسیدیم. اندكی ایستادیم تا حیوانات آب بخورند، سپس حركت كردیم تا رسیدیم به سر رودخانه‌. دیدم جماعتی از روبرو پیش می‌آیند.....

سرويس تاريخ- به بهانه‌ي 29امرداد، سالروز درگذشت ميرزا محمدرضا كلهر، خوشنويس قاجار

به بهانه 29 امرداد
سالروز درگذشت"ميرزا محمد رضا كلهر " خوشنویس برجسته قاجار

---

مريم كيوان‌شكوهي: هنر خوشنویسی حاصل نبوغ سرشار نامداران تاريخ ادبيات و هنر ايران است که آفرينش شاهكارهاي بي‌مانندي را در دازناي سده‌ها مورد تحسين و استفاده قرار داده است. "ميرزا محمد رضا كلهر "خوشنويس نامدار سده‌ي 14 هجري نيز يكي از همين نوابغ بوده كه با استفاده از ...

سرويس تاريخ - يزد در سفرنامه ها-٥

زرتشتيان يزد در سفرنامه ها-٥
سفرنامه تلگرافچی فرنگی
(سیاحت نامه هیات نصب تلگراف)

---

کورش مرادیان : سفرهای تلگرافچی فرنگی از تهران به سوی اصفهان، یزد و کرمان در سال 1879 میلادی برابر با 1258 خورشیدی انجام شد. این سفرها برای نصب سیم تلگراف در ایران بود. در سفرنامه این تلگرافچی بلژیکی نگاه بیگانگان به ویژه باختریان(:غربی ها) به ایران وایرانیان را می‌توان دید. نگاهی که به رفتار ...

سرویس تاریخ - داستان تاریخی - 9

داستان تاریخی - 9
خيمه مشروطيت جمله سياه‌پوش شد

---

بوذرجمهر پرخیده: شبانگاه هیجده تن از اوباش، با بالا رفتن از دیوار، به خانه اش می ریزند، از رختخواب بیرونش می کشند و جلوی چشم زنش وحشیانه او را هدف ضربات چاقو و قمه قرار می دهند. زنش که یک تازه عروس ...

راهِ «امرداد» را جانانه مي‌پيماييم

امروز 18 امردادماه ، «امرداد» ده ساله شد
 راهِ «امرداد» را جانانه مي‌پيماييم

---

گروه دبيران امرداد : نخستين روزهاي سال 1378  گروهي از جوانان زرتشتي يكدل و همزبان گردهم آمديم تا ...

سرویس تاریخ - داستان تاریخی-8

داستان تاریخی-8
راز خمره

---

حسن نقاشی: اين روزها سخت درگير ساخت فيلم جديدم هستم و مراحل كار با وجود مشكلات بسيار آرام آرام پيش مي رود. در يكي از حساس ترين سكانس هاي فيلم نياز به شكستن خمره اي سفالي و بزرگ بود، و چون شكستن خمره تنها در يك برداشت امكان پذير است و تكراري در كار نيست همه نهايت سعي خود را مي كردند تا ضبط به خوبي انجام شود. در حالي كه همه سرگرم آماده كردن صحنه بودند پير زني را ديدم كه آرام و لنگان به سوي خمره آمد و آن را نگريست و با دستان پير و فرتوتش خمره را نوازش كرد ...

سرويس تاريخ- نگاهی به تندیس استوار بیشاپور

 نگاهی به تندیس استوار بیشاپور

---

مریم کیوان شکوهی: در انتهای تنگ چوگان و در چهار کیلومتری شهر بیشاپور مهم‌ترین پایتخت ساسانیان، در بلندای کوه و منطقه ای سخت‌گذر، در درگاه یک غار طبیعی تنديسی از شاپور شهريار پر آوازه ساسانی جای گرفته و به همین دلیل این غار ...

سرویس تاریخ - زرتشتيان در سفرنامه ها-4

زرتشتيان در سفرنامه ها-٤

شرح سفری به ایالت خراسان/کلنل سی.ام.مک گرگر

---

كورش مراديان: كلنل مك گرگو يكي از نظاميان انگليسي است كه در دوره ي قاجاريه به ايران سفر مي كند كه شرح سفر او بعد ها تحت عنوان «شرح سفري به ايالت خراسان» به چاپ مي رسد. در دوران قاجار حضور نظامي – سياسي انگليسي ها در ايران افزايش چشمگيري پيدا كرد. اين امر موجب شد كه...

سرویس تاریخ - داستان تاریخی - 7

داستان های تاریخی (7)
بمانت را آزاد کردیم

---

بوذرجمهر پرخیده: خالو(:دایی) مهربان در عصرآباد یزد زندگی می کرد. زن اولش که در گذشت، خدایار از او برجای مانده بود. خالو پس از درگذشت زنش، دختری به نام ...

سرویس تاریخ - داستان تاریخی (6)

داستان تاریخی (6)

بروید باهم كار و زندگی كنید!

---

بوذرجمهر پرخیده: هنگامی که نزدیک به نود سال پیش فرمان آزادی ایرانیان در پوشیدن لباس متحدالشكل، و سواری و كسب و پیشه و شغل و بهره‌مند شدن از حقوق اجتماعی و فرهنگی و عرفی صادر می شود ، در یزد برخی به تحریم دادوستد و خریدوفروش با زرتشتیان دست می زنند. تحریم مدتی باقی می ماند و كالای كشاورزی از پنهانی از زرتشتیان خریده می شد. چند داستان زیر از آن روزگار است: ....

سرویس تاریخ - آغاز گاهشماری یزدگردی

به مناسبت ٢٨خرداد ماه ؛ آغاز گاهشماری یزدگردی
گاهشماری یزدگردی چیست؟

---

کورش مرادیان: گاهشماری یزدگردی ، گونه ای از تقویم باستانی ایران است که مبدا آن با تاجگذاری پادشاه وقت تغییر می‌کرد. از آن‌جا که آخرین پادشاه ساسانی یزدگرد سوم بود نام وی بر آن مانده است. این گاهشماری آغاز آن با ٢٨ خرداد ماه در سال ١١ برابری می‌کند.
در حدود سال 1100 خورشیدی پيش از هجرت، تقويم اوستايي جايگزين تقويم پارسي باستان....

سرویس تاریخ - كتابخانه‌هاي قديمي ايران

در میان رسانه‌ها
كتابخانه‌هاي قديمي ايران

---

روزنامه اطلاعات: اگر به تاريخ و تمدن قديم ايران نگاهي بيندازيم، از وجود کتابخانه‌هاي فراواني در نقاط مختلف اين سرزمين آگاه مي‌شويم که نگهدارنده ميراث علمي و معنوي اين سرزمين بوده‌اند و اين کتابخانه‌ها از دوران قبل از اسلام و همچنين پس از اسلام در ايران شکل گرفته‌اند و به عبارتي همين موضوع مهم، نشانه آشکار برخورداري ايران از فرهنگ و تمدني درخشان است. اين کتابخانه‌ها هر کدام ويژگي‌ها و حکايت‌هايي داشته‌اند و البته سخن گفتن از همه آنها کار ساده‌اي نيست و شايد در يک کتاب بگنجد، اما در اينجا به بخشي از آن خواهیم پرداخت. ...‏

سرویس تاریخ - زرتشتیان یزد در سفرنامه ها(2)

زرتشتیان یزد در سفرنامه ها(2)
مسافرت در ارمنستان و ایران، پ. اومده. ژوبر

---

کورش مرادیان: روزگار فرمانروایی قاجار یکی از روزگاران ننگین در تاریخ ایران زمین است. اگرچه برخی پادشاهان ...

سرويس تاريخ - سعيد نفيسي تاريخ و ادبيات كهن ايران را زنده نگاهداشت

به مناسبت زادروز سعيد نفيسي

سعيد نفيسي تاريخ و ادبيات كهن ايران را زنده نگاهداشت

---

 آناهيد خزير: سعيد نفيسي، محقق، اديب و كتاب‌شناس نامدار ايراني 114 سال پيش در روز 18 خرداد 1274 خورشيدي در تهران و در خانواده‌اي سرشناس و ريشه‌دار، چشم به جهان گشود. خانواده پدري او همه پزشك بوده‌اند و نياي يازدهمش ... 

سرويس تاريخ-نمایشگاه نقاشی قهوه‌خانه‌ای در نگارخانه نیاوران

نمایشگاه نقاشی قهوه‌خانه‌ای در نگارخانه نیاوران

---

مريم كيوان شكوهي:نمایشگاه نقاشی‌های قهوه‌خانه‌ای مربوط به گنجینه فرهنگسرای نیاوران پسين  روز دوشنبه 18 خرداد در نگارخانه اصلی این فرهنگسرا گشايش يافت. در این نمایشگاه 45 تابلوی باارزش نقاشی قهوه‌خانه‌ای که در فاصله سال‌های 77 تا 79 در محل فرهنگسرای نیاوران خلق شده‌اند در برابر ديد گذاشته شد.
نقاشی قهوه‌خانه پدیده‌ای شگرف در تاریخ نقاشی این دیار است، ...

سرویس تاریخ - آتشكده پارسوماش

 آتشكده پارسوماش(بهره دوم و واپسین)

---

فیروزه فرودی: بهره نخست این نوشته را هفته گذشته خواندید ، اینک بهره دوم و واپسین آن:

... حتی مسجد سليمان نام خود رانيز از آتشكده باستاني موجود در مركز خود گرفته است مي دانستيم كه در هنگام حمله اعراب، ايرانيان براي مصون نگاه داشتن نيايشگاههاي خود بسياري از آن آثار را به نام كساني كه مورد قبول اعراب بوده اند منسوب مي كردند از جمله است آثاري بنام سليمان ، پيامبرمنسوب خدا همچون تخت سليمان در آذربايجان .آتشكده باستاني پارسوماش نيز بدين ترتيب مسجد و نيايشگاهي معروف شد كه ديوان براي سليمان نبي ساختند و به مرور مسجد سليمان نام اين منطقه گرديد....

سرویس تاریخ - داستان تاریخی(5) - خسرو مهربان كدخدا

داستان تاریخی(5)

خسرو مهربان كدخدا

---

بوذرجمهر پرخیده: بخوانید چند داستان از زندگی ملاخسرو مهربان را:

یک: فرماندار یزد به نام امیر، در یزد به انگیزه خطایی، سبب خشم ناصرالدین شاه شده از فرمانداری برکنار می شود و شاه فرمان می دهد به تهران برود تا چشمانش را از کاسه بیرون آرند. فرماندار به سوی تهران رهسپار می شود. خسرو هم دو روز پس از فرماندار، به تهران می رسد و به خدمت مانكجی می رود و خواهش می کند که به خدمت شاه شرفیاب شده ، چشم امیر را برایش بخرد. مانکجی ...

سرويس تاريخ - بهرام فره‌وشي و جاودانگي متن‌هاي كهن اوستايي و پهلوي

به مناسبت سال‌روز خاموشي بهرام فره‌وشي
بهرام فره‌وشي و جاودانگي متن‌هاي كهن اوستايي و پهلوي

---

  آناهيد خزير: 17 سال از خاموشي بهرام فره‌وشي، استاد نام‌آور فرهنگ و زبان ايران باستان و شاگرد روانشاد ابراهيم پورداوود، مي‌گذرد. او در روز 8 خرداد 1371 به سراي جاودانگي شتافت. فرهنگ پهلوي، جهان فروري، ترجمه «هنر ايران در دوران پارتي و ساساني» اثر گريشمن و ترجمه كارنامه اردشير بابكان (همراه با متن پهلوي و آوانويسي و واژه‌نامه) از جمله كتاب‌هاي وي است.
بهرام فره‌وشي به سال 1304 خورشيدي در زماني كه پدرش فرنشين معارف اروميه بود، در آن شهر، ديده به جهان گشود...

 

سرويس تاريخ- نگاهي به زندگي كرتير هرمزان

کَرتیر اَهورمَزد مگوپت

---

فرید شولیزاده : موبدان موبد «کرتیر هرمزان» تنها فردی است در تاریخ سلسله ساسانی، که در جایگاه پادشاه نیست اما در جای جای پهنه‌ی بزرگ شاهنشاهی ساسانی و در کنار آثار بجای مانده از خاندان سلطنتی،بر سینه‌ی کوه‌ها نام و سیمای وی دیده می‌شود. این در حالی است که ...

سرویس تاريخ- آتشكده پارسوماش

آتشكده پارسوماش (بهره ی نخست )

---

فیروزه فرودی: اين نوشتار يك كار پژوهشي است درباره ی آتشكده پارسوماش مسجد سليمان كه دو سال پيش انجام داده ام .در بهره ی دوم در باره ی معماري ویژه ی آتشکده خواهم نوشت.پارسوماش نام شهري است كه داراي پيشينه باستاني و باستان شناسان حدود جغرافيايي آنرا در محدوده مسجدسليمان كنوني مي دانند.آثار باستاني و كشفيات منطقه نيز شاهد بر اين گفتار است از جمله آتشكده پارسوماش كه آتش آن زمان كورش هخامنشي روشن شد و ...

گروه تاريخ: بازسازی خیله های پیرسبز در 26 سال پیش

نگاهي به گذشته:بازسازی خیله های پیرسبز در 26 سال پیش

---

بوذرجمهر پرخیده: به دنبال نوشته ای از روانشاد موبد رستم شهزادی، دوره دوم مجله «پیک کنکاش موبدان» را برگ بینی می کردم. در این مجله کم حجم و پر محتوا ، مقالات و نوشته های بسیار ارجمند و گرانسنگی از روانشاد موبدان ؛ رستم شهزادی ، اردشیر آذرگشسب ، فیروز آذرگشسب ، دکتر جهانگیر اشیدری و ... به چاپ رسیده است. در میان نوشته های بسیار پر اهمیتی که ...

سرويس تاريخ-زرتشتیان یزد در سفرنامه ها (1)

زرتشتیان یزد در سفرنامه ها (1)

---

کورش مرادیان: سفرنامه ها یکی از سرچشمه های بسیار سودمند برای آگاهی از اوضاع اجتماعی، فرهنگی و دیگر گوشه های زندگی مردمانی که جهانگردان آنها را دیده اند، هستند.
این نوشته ها به ویژه از آن روی ارزشمندترند که جهانگردان در سفرهای خود به تازگی ها، ویژگی ها و شگفتی های هر جا بهتر می نگرند و در آن باره می نویسند. ...

سرویس تاریخ: داستان های تاریخی (4) - پهلوان برخوردار سروش

داستان های تاریخی (4)
پهلوان برخوردار سروش

---

بوذرجمهر پرخیده: نزدیک به صد و پنجاه سال پیش ، پهلوانی زرتشتی به نام «برخوردار» فرزند سروش، از مردم محمدآباد یزد ، به عنوان محافظ همراه کاروانی شد تا از راه کویر به مشهد برود و برای قحطی زدگان یزد گندم بیاورد. او «چوب انداز» و قهرمانی بی مانند بود. از حاکم وقت دستخطی گرفته بود که اگر در راه سفر ، دزدان و راهدارانی را به ناچار کشت ، متجاوزان نتوانند ...

سرویس خواندنی‌ها - خواندنی های تاریخ و فرهنگ ایران شماره‌ی 46

خواندنی های تاریخ و فرهنگ ایران 
 شماره ی 46: از 18تا 25 ارديبهشت

---

گروه تاریخ امرداد: این بخش «امرداد»، هر هفته، شما را به میان رسانه‌ها می‌برد تا ببینید هفته‌ی پیش در روزنامه‌ها و مجله‌ها چه نوشته‌ها و گزارش‌هایی در زمینه‌ی تاریخ و فرهنگ ایران به چاپ رسیده است. شما می‌توانید این نوشته‌ها و خبرها را نگه‌داری کنید و شمار زیادی نوشته‌های خواندنی از تاریخ و فرهنگ ایران داشته باشید.
در این شماره می خوانید:....

سرويس مردم ـ داستان‌های تاریخی(3) ، گهنبار برای لُر قشقایی

داستان‌های تاریخی(3)
گهنبار برای لُر قشقایی

---

بوذرجمهر پرخیده : نزدیک به صد سال پیش ، لرهای كلشوری و قشقایی، هر سال در فصل پاییز، گوسفندان فراوانی به یزد می‌آوردند، جفتی سه تومان در روستاها به كشاورزان می‌فروختند و ماه دوم ...

سرويس تاريخ - نقش و جايگاه خانواده در ایران باستان

نقش و جايگاه خانواده در ایران باستان

---

فیروزه فرودی* : برای ايرانيان پارسي داشتن خانواده‌اي دانا ، توانا و نيك‌سرشت ، يكي از بنيان‌هاي با‌ارزش بود. آنها باور داشتند كه براي آسايش، پايداري، آباداني و شكوه ميهنشان نيازمند پرورش و آموزشي درست و توانمند در هر دوره از زندگي مي‌باشند و نخستين پايه‌ي اینگونه زیستن از خانواده ...

داستان‌های تاریخی(2) - به دربار رفتن کلانتر رستم‌خان تفتی

داستان‌های تاریخی(2)
به دربار رفتن کلانتر رستم‌خان تفتی

---

بوذرجمهر پرخیده: در سال‌های پایانی سلطنت فتحعلي‌شاه در سال 1237 هجري قمري، رستم نامي كلانتر زرتشتيان بود و او را رستم‌خان مي‌گفتند و در محله سرده تفت منزل داشت. مباشرينی که جزيه گرداوري می‌کردند از آنچه ...

 

داستان‌هاي تاريخي(١) - دیگران کاشتند و ماخوردیم ما کاریم تا دیگران خورند

داستان‌هاي تاريخي(١)
کشتند ما خوردیم، کاریم تا خورند

---

بوزرجمهر پرخيده: پیرمردی زرتشتی در حال کاشتن درخت است و چون امیرزاده‌ای به او می‌رسد و می‌گوید که تو آن‌اندازه زنده نخواهی ماند که بتوانی میوه‌ي این درخت را بخوری‌، پیرمرد می‌گوید: «کشتند ما خوردیم، کاریم تا خورند از پس».
امیرزاده سوگند می‌خورد که پیرمرد از میوه‌ي درخت نخواهد خورد. ولی او زنده می‌ماند و میوه درخت هم می‌رسد، اما از آن نمی‌خورد چون ...

سرويس تاريخ : رادیو ايران ۶۹ ساله شد

رادیو ايران ۶۹ ساله شد

---

ساعت 10 صبح روز چهارم ارديبهشت سال  ۱۳۱۹ ( ۲۴ آوريل ۱۹۴۰ )
« اينجا تهران است ، راديو ايران »
اولين برنامه راديويي با سخنرانی نخست وزير وقت آغاز شد . برنامه راديو تهران ابتدا تنها چند ساعت در روز بود كه روي موج كوتاه پخش مي شد و شامل اخبار ، گفتار ، موسيقي ايراني و موسيقي اروپايي بود .  آغاز به كار ساختمان راديو از دو طبقه در بى سيم قصر بود ؛ طبقه اول شامل ...

به مناسبت ٢٥ فروردين سالگرد درگذشت دكتر محمدجواد مشكور

25 فروردين‌ماه
چهاردهمين سال خاموشي دكتر «محمدجواد مشكور»

---

آناهيد خزير: دكتر «محمدجواد مشكور»، رويدادنگار(:مورخ) و دانشمند ايراني در روزهاي پاياني اسفندماه 1279 خورشيدي، در محله «باغ خانه» تهران چشم به جهان گشود. «تاريخ اوستا و ادبيات ديني پهلوي»، «تاريخ مردم اورارتو»، «تاريخ ايران از روزگار باستان تا عصر حاضر»، «تاريخ سياسي ساسانيان» و «نام خليج‌فارس در طول تاريخ» از جمله كتاب‌هاي ارزشمند وي است...

سرویس تاریخ- نگاهی به گیاهان در پیکره‌ی تخت جمشید

باغ سنگی نمونه‌ای از سنگ نگاره‌های هخامنشی است
نگاهی به گیاهان در پیکره‌ی تخت جمشید

---

مریم کیوان شکوهی: گفتم هر او که درختی نشانده به دانایی پروردگار خواهد رسید، به درگاه دریا و آرامش آسمان خواهد رسید.  (کوروش بزرگ) منشور پارسوماش.
از دورترین ایام، تصویر مثالی درخت به مثابه آیینه تمام نمای انسان و ژرف‌ترین خواسته‌های اوست بنابراین درخت در بستر اساطیر، دین‌ها، هنرها و ادبیات تمدنهای گوناگون شكل‌هایی گوناگون به خود می‌گیرد.
نقوش گل و گیاه و آب در نخستین...

سرویس تاریخ- مجسمه داریوش نشانه‌ای از باشندگی هخامنشیان در مصر است

نگاهی به "مجسمه داریوش"
مجسمه داریوش نشانه‌ای از باشندگی هخامنشیان در مصر است

---

مریم کیوان شکوهی: اولین باشندگی هخامنشیان در مصر به دوران کمبوجیه پسر کوروش باز می‌گردد.او درسال ۵۲۵ پیش از میلاد، در لشکر‌کشی به مصر توانست مقابل فرعون پسامتیخ سوم (Psammetichus III) از سلسله بیست و ششم فراعنه مصر پیروز شود و آن کشور را به یکی از ساتراپی‌ها یا ایالات هخامنشی تبدیل کند.
پس از کمبوجیه داریوش اول نیز بر مصر حکومت کرد. داریوش به منظور دسترسی آسان‌تر از راه دریا به مصر که جزو قلمرو ...

سرویس تاریخ- ایرانیان منشور حقوق بشر را از نزدیک خواهند دید

احتمال آمدن استوانه کوروش به ایران
ایرانیان منشور حقوق بشر را از نزدیک خواهند دید

---

مریم کیوان شکوهی: منشور حقوق بشر کوروش بزرگ موسوم به استوانه کوروش پس از سال‌ها اردیبهشت سال آینده برای نمایش از بریتانیا به ایران منتقل می‌شود.
فرنشین پژوهشگاه میراث فرهنگی, گردشگری و صنایع دستی در مراسم آغازین دومین همایش ملی زبان شناسی, کتیبه ها و متون که سوم اسفند در موزه ملی ایران برگزار شد این مطلب را اعلام کرد.
منشور كوروش 130سال پیش از ایران خارج و اکنون در...

سرویس تاریخ-نگاهی به زندگی‌نامه شادروان عزت‌الله نگهبان

نگاهی به زندگی‌نامه عزت‌الله نگهبان:
پدر باستانشناسی ایران به تاریخ پیوست

---

بوذرجمهر پرخیده: عزت الله نگهبان از بزرگان باستانشناسی جهان در روز 14 بهمن ماه در آمریکا درگذشت.
چهاردهم بهمن ماه روز تلخی برای جامعه باستان شناسی ایران بود و دوستداران شناخت تاریخ ایران زمین پس از در گذشت بزرگانی همچون علی سامی ، پرویز ورجاوند ، مسعود آذر نوش و شمار دیگری از پیشگامان این رشته در سال‌های گذشته ...

سرویس تاریخ- آتشکده آذرگشسب نماد اتحاد دین و دولت است

از نگاه دینی به آموخته‌های فرهنگی زرتشتیان
آتشکده آذرگشسب نماد اتحاد دین و دولت

---

مریم کیوان شکوهی: در استوره های ایرانی آمده روزی هوشنگ پادشاه پیشدادی با همراهان از دامنه کوهی می گذشت ماری سیاه رنگ از دور پدیدار شد ، هوشنگ که مار را دید سنگی برداشت و به سوی مار پرتاب کرد.
این سنگ بر سنگ دیگری خورد و فروغی از برخورد آنها پدیدار گشت. مار می گریزد ولی راز پیدایش آتش گشوده می شود که به فرمان شاه شب که فرا...

سرویس تاریخ- نگاهی بر زندگی‌نامه شادروان استاد احمد بیرشک

نگاهی بر زندگی‌نامه شادروان استاد احمد بیرشک
(زاده ۱۲۸۵خ. در تهران؛ درگذشت ۱۳۸۱خ. در تهران)

---

بوذرجمهر پرخیده: چهارم بهمن‌ماه برابر با سالروز زایش استاد احمد بیرشک چهره ماندگار ایران زمین است. به همین مناسبت کوشش بر آن بود تا در نوشتاری به زندگی‌نامه این بزرگ‌مرد نگاهی داشته باشیم:
نام: احمد، نام خانوادگی: بیرشك، نام پدر: محمد، شماره شناسنامه: 4646 از بخش پنج تهران، تاریخ تولد: چهارم بهمن 1285خ.
از سه سالگی با آموزش های ...

سرویس تاریخ-سالگرد در گذشت استاد جهانی زبان های باستانی ایران گرامی باد

به مناسبت 24 دی ماه سالگرد در گذشت استاد زبان های باستانی ایران
تفضلی استادی جهانی بود

---

بوذرجمهر پرخیده : به مناسبت 24 دی ماه سالگرد در گذشت احمد تفضلی استاد جهانی زبان های باستانی ایران کوشش بر آن شد تا در نوشتاری نگاهی به زندگی این استاد فرهیخته و روشنفکر ایرانی داشته باشیم.
زندگی نامه: 1: احمد تفضلی در 16 آذرماه 1316 خ. در اصفهان زاده شد.
2: دبستان و دبیرستان را در تهران گذراند و دیپلم ادبی خود را از دبیرستان...

سرویس تاریخ-بیستم دی‌ماه سالروز کشته شدن امیرکبیر است

20 دی ماه سال 1230 خورشیدی نخست وزیر ناصرالدین شاه کشته شد
امیرکبیر؛ فرزند ایران، کشته شده در راه ایران

---

بوذرجمهر پرخیده : سرگذشت نخبگان و بزرگان ایران، رنجنامه ای ست دردناک که هر چه بیشتر آن را می کاوی، بیشتر به راز و رمز استواری و پایداری این سرزمین اهورایی پی می بری.
برگ برگ تاریخ ایران را که جستجو کنی، کشته شدگانی به مانند امیرکبیر بسیار می بینی؛ از حسنک وزیر که بر دارش کردند تا امیر که رگش را زدند و خونش ریختند.
آیا در همه جای جهان...

سرویس تاریخ- یادکردی از ارباب جمشید بهمن‌ جمشیدیان

 نخستین نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی
 ارباب جمشید بهمن‌ جمشیدیان؛ بزرگ بانکدار زرتشتی

---

گروه تاریخ: سرگذشت این بزرگوار را تا کنون به مناسبت های گوناگون خوانده اید. در اینجا برداشت هایی از زندگی نامه ارباب را خواهید خواند.
1:  ارباب جمشید در 1229 خ. در يزد زاده شد. پدرش بهمن، از نامداران شهر یزد بود.
2: ارباب‌ جمشيد در يازده‌ سالگی تا بيست‌ سالگی در شعبه تجارتخانه ارباب‌ رستم‌ مهر در بروجرد كار کرد.
3: از 1287خ. تجارتخانه كوچكی در...

سرویس تاریخ- یادی از بم در سالگرد زلزله ویرانگر 1382

به مناسبت پنجم دی ماه سالگرد زلزله بم
بم؛ شهری که بود

---

گروه تاریخ: در ساعت پنج و بیست و هشت دقیقه صبح روز جمعه پنج دی ماه هشتاد و دو ، زلزله مهیبی به قدرت شش و سه دهم ریشتر در شهر تاریخی بم ؛ شهر قنات، خشت و درختان خرما که در فاصله حدودی هزار کیلومتری جنوب شرق تهران، پایتخت ایران واقع است اتفاق افتاد و بسیاری از محله های آنرا ویران کرد. ارگ تاریخی بم در این زلزله ویرانگر به شدت تخریب شد.
بم باستان
به نوشته‌ اعتمادالسلطنه در کتاب « تاريخ منظم ناصري » ؛‌ بم از بناهاي بهمن بن اسفنديار است. در روزگار پایانی دوره اشكانيان...

سرویس تاریخ- یادی از خاطرات موبد اردشیر آذرگشسب

نگاهی به تاریخ زرتشتیان ایران 6:
خاطرات موبد اردشیر آذرگشسب

---

گروه تاریخ امرداد- تاریخ زرتشتیان ایران از تاریخ مردم این سرزمین اهورایی جدا نیست. شوربختانه این تاریخ نیز ـ به مانند تاریخ اجتماعی مردم ایران ـ گوشه‌های تاریک بسیار دارد.روزهای یکشنبه هر هفته با شما به دیدار چگونگی زندگی زرتشتیان در روزگاران پیشین می‌رویم، تا درس‌هایی از آن بیاموزیم.
خاطره نویسی در میان ایرانیان بسیار کم روی داده است. از زمان قاجار و پس از آن در روزگار رضا شاه ایرانیان با خواندن خاطرات اروپایی ها...

سرویس تاریخ- کیخسرو راستی پایه گذار صنعت چاپ زرتشتیان

به مناسبت همایش بزرگداشت شصتمین سال صنعت چاپ زرتشتیان
یادی از کیخسرو راستی

---

رستم خدابخشی: بنا به تقاضای دوستان محترم و عزیز، اینجانب رستم خدابخشی شریف آباد خاطراتی که از شادروان کیخسرو خسرویانی ( راستی ) دارم به شرح زیر توضیح می دهم.
من در سال 1332خ. پس از خدمت سربازی در خیابان قدیم شمیران – سه راه تخت جمشید ( طالقانی امروز ) برای محل کسب مغازه ای خریداری نمودم و جهت چاپ یادداشت و فاکتور و کارت ویزیت به چاپخانه راستی در خیابان شاهرضا (انقلاب امروز) مراجعه کردم و از آن روز به بعد با شادروان کیخسرو راستی رابطه ...

سرویس تاریخ- یادی از مسعود آذرنوش باستان شناس ایرانی

به یاد پدر باستان‌شناسی ایران
مسعود آذرنوش الگوی باستان‌شناسی كهن ایران بود

---

آناهید خزیر: دکتر مسعود آذرنوش از استادان و پژوهشگران سرشناس باستان‌شناسی در سطح ملی و فراملی بود و برای نسل جوان کشور در رشته باستان‌شناسی الگویی مناسب به‌شمار می‌رفت كه شخصیت علمی نسل‌های پیشین و نسل امروز جامعه را بهم پیوند زده بود.
روانشاد آذرنوش در سال 1324 در کرمانشاه زاده شد. تحصیلات خود را تا سطح کارشناسی‌ارشد رشته باستان‌شناسی در دانشگاه تهران...

سرویس تاریخ- آدریان تهران 91 ساله شد

اشتاد ایزد و آذر ماه
جشن 91 سالگی آدریان تهران

---

گروه تاریخ امرداد: در سنگ نوشته تالار نیایشگاه آدریان تهران آمده است:«بیاری اهورامزدا-از دهش نیك اندیشان پارسیان هندوستان پایه آدریان تهران استوار گردید و از كمك نیكخواهان و زرتشتیان بفرخندگی انجام یافت. خرداد ماه باستانی 1286 بدرخواست انجمن زرتشتیان تهران و یاوری سیت بهرامجی بیكاجی و رهنمونی و دستیاری این بنده كیخسرو شاه‌رخ »
تاریخ « خرداد ماه باستانی 1286 » ، که در این سنگ نوشته ...

سرویس تاریخ- فروغی؛ سیاستمداری از تبار دانشمندان

به مناسبت 5 آذر سالگرد درگذشت محمد علی فروغی
فروغی؛ سیاستمداری از تبار دانشمندان

---

بوذرجمهر پرخیده : محمدعلی فروغی (ذكاءالملك دوم) فرزند محمدحسین ذكاءالملك اول به سال ۱۲۵۴ خورشیدی در تهران چشم به جهان گشود. پدرش یعنی محمدحسین خان اهل اصفهان و در آنجا متولد شده بود. از مشروطه خواهان و بزرگان علم و ادب بود.
به سال ۱۲۶۸ هـ.ش وارد دارالفنون شد و به سبب آن كه زبان های خارجی به ویژه فرانسه را خوب می دانست به عنوان خلیفه (دانشیار) كه...

سرویس تاریخ- مناظره ادبی با ملافیروز

نگاهی به تاریخ زرتشتیان ایران 4:
مناظره ادبی با ملافیروز

---

گروه تاریخ امرداد- تاریخ زرتشتیان ایران از تاریخ مردم این سرزمین اهورایی جدا نیست. شوربختانه این تاریخ نیز ـ به مانند تاریخ اجتماعی مردم ایران ـ گوشه‌های تاریک بسیار دارد.روزهای یکشنبه هر هفته با شما به دیدار چگونگی زندگی زرتشتیان در روزگاران پیشین می‌رویم، تا درس‌هایی از آن بیاموزیم.
در همان سال ورود آنكتیل دوپرون فرانسوی Anqutil du Perron به هندوستان ، در روستای بروچ Bruch پسری چشم به جهان می گشاید

سرویس تاریخ- مشیرالدوله، سیاستمداری که تاریخ نویس بود

به مناسبت سالگرد در گذشت حسن پیرنیا نویسنده تاریخ ایران باستان
مشیرالدوله، سیاستمداری که تاریخ نویس بود

---

گروه تاریخ امرداد- حسن پیرنیا سه جلد كتاب‌تاریخ ایران باستان را كه از منابع و مراجع علمی تاریخ ایران به شمار می‌آید نگاشت و در حال نگارش‌جلد چهارم این كتاب بود كه عمر پربار او به پایان رسید.
آرمان مشیرالدوله از نوشتن این تاریخ‌، ارج گذاری و نشان دادن‌پیشینه درخشان و غنای تاریخی تمدن و فرهنگ ایرانی در زمانی بود كه بیگانگان‌، کوشش در پوشاندن ومخدوش‌سازی چهره روشن آن داشتند. حسن پیرنیا (مشیرالملک و بعد مشیرالدوله...

سرویس تاریخ- رد پای زرتشتیان در چین

نگاهی به تاریخ زرتشتیان ایران 3:
رد پای زرتشتیان در چین

---

گروه تاریخ امرداد- تاریخ زرتشتیان ایران از تاریخ مردم این سرزمین اهورایی جدا نیست. شوربختانه این تاریخ نیز ـ به مانند تاریخ اجتماعی مردم ایران ـ گوشه‌های تاریک بسیار دارد.
روزهای یکشنبه هر هفته با شما به دیدار چگونگی زندگی زرتشتیان در روزگاران پیشین می‌رویم، تا درس‌هایی از آن بیاموزیم.
دو کشور ایران و چین از روزگار سلسله« هان »، در چین و سلسله «اشکانی» در ایران با هم...

سرویس تاریخ- یادی از استاد ابراهیم پورداوود در سالروز درگذشت وی

به مناسبت 26 آبان؛ چهلمین سالگرد در گذشت استاد پورداود
استاد پورداوود: گزارشگر پرشور اوستا

---

بوذرجمهر پرخیده: نتوان زیست به خواری که من اینجا زادم/ در خاک دل افروزیم کانون اوستا را (استاد پورداود) اگر فردوسی بزرگ درست پس از هزارسال که از گردآوری اوستا به دست بلاش می‌گذشت، شاهکار خود ــ شاهنامه ــ را در زنده نمودن فرهنگ ایرانی به سرانجام رساند؛ استاد ابراهیم پورداوود نیز درست هزار سال پس از فردوسی بزرگ، پیوند دهنده ایرانی با فرهنگ راستین ایران بود.
او بود که ایرانیان را با فرهنگ کهن و پویای اوستا آشنا کرد، دانشنامه گرانمایه ای را که از ستم روزگار به دست فراموشی سپرده شده بود، برای...

سرویس تاریخ- بیست و چهار سال از خاموشی هوخت گذشت

بیست و چهار سال از خاموشی هوخت گذشت
یادی از مجله «هوخت»

---

بوذرجمهر پرخیده : مجله هوخت پس از سی وپنج سال انتشار مرتب و بدون جا افتادگی، شوربختانه در آبان ماه 1363خورشیدی تعطیل شد.
شوند(:علت) لغو امتياز و در نيامدن اين مجله در آن دوره مشخص نيست. گویا در آمريكا بودن مدير مسوول و يا درگذشت دکتر رستم صرفه در آمریکا و نداشتن مدیر مسوول در ايران، یکی از شوند(:دلیل) های توقف انتشار هوخت...

سرویس تاریخ- نگاهی به تاریخ زرتشتیان ایران 2

نگاهی به تاریخ زرتشتیان ایران 2:
چکامه ای آتشینِ

---

گروه تاریخ امرداد- تاریخ زرتشتیان ایران از تاریخ مردم این سرزمین اهورایی جدا نیست. شوربختانه این تاریخ نیز ـ به مانند تاریخ اجتماعی مردم ایران ـ گوشه‌های تاریک بسیار دارد. روزهای یکشنبه هر هفته با شما به دیدار چگونگی زندگی زرتشتیان در روزگاران پیشین می‌رویم، تا درس‌هایی از آن بیاموزیم.
حدود دهه ی 1290 خورشیدی، در کاوش های روستای «هزارمیرد» استان سلمانیه عراق، پوست پاره ی کهنه ای به دست آمد که در آن چهار بند ...

سرویس تاریخ- خاطرات دبیرسرویس تاریخ امرداد از دبیرستان فیروزبهرام

خاطرات دبیرسرویس تاریخ امرداد از دبیرستان فیروزبهرام
سال های دانش آموزی در « دل عالم»

---

بوذرجمهر پرخیده: از دید و نگاه شما «دل عالم» کجاست. از روزگاران پیش مردم ایران بر این باور بودند که جهان دارای هفت کشور زمین است و « ایرانشهر » در میان و در دل این کشور ها جای دارد. حتا در نقشه‌ای که از روزگاران باستانی این سرزمین بر جای مانده « ایران » را در میانه کشیده‌اند و هفت کشور را به دور آن.
از دیرباز، مردم ایران در زندگی‌شان به این باور رسیده بودند که شادی را برگزینند و به راستی با شادی و سرور زندگی کنند. به ...

سرویس تاریخ- نگاهی به تاریخچه دبیرستان کهنسال فیروزبهرام

به مناسبت همایش «جامعه فیروزبهرام»
نگاهی به تاریخچه دبیرستان کهنسال فیروزبهرام

---

گروه تاریخ: در سال 1310 خورشیدی «بهرام جی بیکاجی» از پارسیان هند، به تهران آمد. این بزرگوار پسری دانشجو به نام فیروز در انگلستان داشت که درجنگ جهانی اول به دلیل غرق شدن کشتی، کشته شده بود.
او می خواست به نامگانه پسرش مدرسه ای در افغانستان بسازد ولی پس از گفتگوهای ارباب کیخسرو شاهرخ با او، این پارسی خیراندیش برای ساخت فیروزبهرام مبلغی را برای ساختمان این دبیرستان به انجمن زرتشتیان اهدا کرد، سنگ بنای...

سرویس تاریخ- نگاهی به تاریخ زرتشتیان1

نگاهی به تاریخ زرتشتیان ایران1:
قصه سنجان، غصه زرتشتیان

---

گروه تاریخ امرداد- تاریخ زرتشتیان ایران از تاریخ مردم این سرزمین اهورایی جدا نیست. شوربختانه این تاریخ نیز ـ به مانند تاریخ اجتماعی مردم ایران ـ گوشه‌های تاریک بسیار دارد. روزهای یکشنبه هر هفته با شما به دیدار چگونگی زندگی زرتشتیان در روزگاران پیشین می‌رویم، تا درس‌هایی از آن بیاموزیم.
پارسیان هند، بازمانده زرتشتیانی هستند كه نزدیك به سیصد سال پس از شكست امپراتوری ساسانی از تازیان (641 م.)، در سال 936 م. برای فرار...

سرویس تاریخ-یاد و خاطره‌ دبیر سرویس تاریخ امرداد از موبد جهانگير اوشيدری

یاد و خاطره‌ دبیر سرویس تاریخ امرداد از موبد جهانگير اوشيدری
به فکر یادداشت‌ها و دست‌نوشته‌هایش هستم

---

بوذرجمهر پرخیده: جلوی آدریان تهران از دوچرخه‌اش پیاده شد و با صدای دورگه و کلفتش گفت: «...مقاله ای که در مجله «چیستا» نوشتی حرف من بود، آفرین.»
منظورش مقاله « لزوم ایجاد بنیاد تاریخ زرتشتیان» بود. به راستی عاشق تاریخ زرتشتیان بود. چند بار به من گفته بود که می‌خواهد به مانند باستانی پاریزی باشد و در یادداشت نوشتن بر کتاب خاطرات ارباب کیخسرو خواننده او را با استاد...

سرویس تاریخ- سرود ای ایران 64 ساله شد

روزگذشته رخ داد:
۶۴ سالگی سرود «ای ایران»

---

بوذرجمهر پرخیده: سرود تاریخی و خاطره‌ساز «ای ایران» روز ۲۷ مهر ماه، ۶۴ساله شد. این قطعه از ساخته‌های زنده‌یاد روح‌الله خالقی است كه در كتاب سرگذشت موسیقی ایران، تاریخ به وجود آمدنش را ۲۷ مهر ۱۳۲۳عنوان كرده است.
این سرود كه براساس شعری از حسین گل‌گلاب، استاد پیشین دانشگاه تهران و هموند فرهنگستان ایران شكل گرفته، در جریان اشغال نظامی ایران...

سرویس تاریخ- یادی از مدیر پیشین دبیرستان البرز تهران

به مناسبت صدمین سال زایش مدیری انسان‌دوست
یادی از محمد علی مجتهدی، مدیر دبیرستان البرز

---

بوذرجمهر پرخیده : محمد علی مجتهدی یکی از مدیران نامور، برجسته و نیک نام ایرانی است. او فرنشین دبیرستان البرز میان سال های۱۳۵۷ـ۱۳۱۴خ. و بنیادگزار دانشگاه صنعتی شریف (آریامهر) بود.
دکتر مجتهدی در نظام آموزشی کشور با نظم، فسادناپذیری، مدیریت ویژه دلبستگی به وطن و به ویژه جوانان ایرانی شناخته می‌شود. جوانانی که زیر نظر او در دبیرستان البرز درس...

سرویس خواندنی‌ها- خوندنی‌های تاریخ و فرهنگ ایران۳

خواندنی‌های تاریخ و فرهنگ ایران۳
سه‌شنبه ۱۹/شهریور/۸۷

---

گروه تاریخ امرداد- این بخش «امرداد» شما را به میان رسانه ها می برد تا ببینید هر روز در روزنامه‌ها و مجله‌ها چه نوشته‌ها و گزارشاتی در زمینه‌ی تاریخ و فرهنگ ایران به چاپ رسیده است. شما می توانید این نوشته‌ها را گردآوری کرده و در پایان هر ماه شمار زیادی روزنگار خواندنی از تاریخ و فرهنگ ایران داشته باشید.
15) نقد تواریخ هرودت
تحریف بخشی از تاریخ ایران باستان در قالب فیلم سراسر كذب 300 سبب شد انتقادهای شدیدی از سوی محافل فرهنگی ایرانی در داخل...

سرويس تاريخ- 12 شهريور؛ درگذشت پروفسور حسابی

12 شهريور؛ درگذشت پروفسور حسابی

---

بوذرجمهر پرخیده: سيد محمود فرزند سيد عباس و گوهرشاد در تهران زاده شد. در چهار سالگي به همراه خانواده به بغداد و سپس به بيروت رفت.
در هفت سالگي افزون بر آغاز آموزش ابتدايي در يك دبستان فرانسوي، دینی و ادبيات فارسي را نيز از مادرش ياد گرفت. در سن هفده سالگي ليسانس ادبيات، در سن نوزده سالگي ليسانس بيولوژي و پس از آن مدرک مهندسي راه و ساختمان...

سرویس تاریخ- نگاهی به سوگواری در ادبیات زرتشتی

به مناسبت آیین پرسه در گذشتگان همکیش کرمانی:
پسر بی​پدر شد، پدر بی​پسر

---

بوذرجمهر پرخیده: در باور و آیین های زرتشتی مرثیه خوانی، سوگواری و اشک ریختن برای درگذشتگان جایی ندارد. ولی گاهی آنچنان مرگ های نا به هنگامی پدید می آید و یا جوانانی از دست می روند که از سوز دل چاره ای جز گریستن نیست و قطره های اشک بی اراده فرومی ریزند.
فردوسی در شاهنامه فردوسی در پاره ای سرگذشت ها مرثیه خوانی و سوگواری  می کند. بی گفتگو فردوسی پس از مرگ «سیاوش» زارزار...

سرویس تاریخ- زندگینامه و یاد روانشاد كیخسرو خسرویانی راستی

به مناسبت ١١ شهریور روز صنعت چاپ در ایران:
زندگینامه و یاد روانشاد كیخسرو خسرویانی راستی

---

گروه تاریخ امرداد- روانشاد كیخسرو خسرویانی راستی مبتكر چاپ كتاب اوستا- كتابهای دینی و سالنمای فصلی زرتشتیان (راستی) در ایران در سال 1297 خورشیدی در رحمت آباد یزد به دنیا آمد. او علاقه فراوان به درس و آموزش دینی داشت و با راهنمایی میرزا سروش لهراسب توانست مدرك ششم ابتدایی را بگیرد.
در سن 14 سالگی برای كسب علم و درآمد بیشتر به هندوستان رفت و پس از دوازده سال به ایران بازگشت و پس از مدتی در رحمت آباد ...

سرویس تاریخ- نشست چهارم ایران کهن تر از تاریخ

نشست چهارم ايران كهن‌تر از تاريخ:
آفرينش از ديدگاه استوره

---

خبرنگارامرداد – بيتا مهبد: "آفرينش از دو نگاه پرداخته مي‌شود. يكي از نگاه ديني و ديگري از نگاه استوره‌اي".
صفي‌زاده، يكي از استوره‌شناسان ايراني، در نشستي با موضوع آفرينش انسان و جهان از ديدگاه استوره‌اي، با اشاره به گفتار بالا گفت: «در استوره‌ ايراني آمده است، در جهان يك روشنايي بي‌پايان در بالا (اهورامزدا) و يك تاريكي بي‌پايان در پايين (اهريمن)  وجود داشته كه مانند دو قطب مثبت و منفي هستند. در  اوستا  اين دو  سپنتامينو و انگره‌مينو ناميده مي‌شوند.»
وي با اشاره به‌گفته‌ي اشوزرتشت كه اهريمن زاييده‌ي تخيل انسان است و انسان آن را در انديشه ‌خود پرورش مي‌دهد، درباره‌ي ...

سرویس تاریخ- خواندنی های تاریخ و فرهنگ ایران شماره1

خواندنیهای تاریخ و فرهنگ ایران
شماره ی1: 7شهریور/87

---

گروه تاریخ امرداد: این بخش «امرداد» شما را به میان رسانه ها می برد تا ببینید هر روز در روزنامه ها و مجلات چه نوشته ها و گزارشاتی در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران به چاپ رسیده است. شما می توانید این نوشته ها را گرد آوری کنید و در پایان هر ماه شمار زیادی نوشته داشته باشید.
تاثیر مشروطه و كودتای 28 امرداد بر ادبیات ایران
انجمن فرهنگی ایران‌زمین (افراز) در ادامه نشست‌های فرهنگی و ادبی خود، نشست تاثیر مشروطه و كودتای 28 مرداد بر ادبیات...

سرویس تاریخ- زادروز زكريای رازی: روز داروسازی

به مناسبت پنجم شهریور؛ روز داروسازی
زادروز زكريای رازی: روز داروسازی

---

بمان پرهنگ : پنجم شهريور سال 250 هجري قمري «ابوبكرمحمد بن زكرياي رازي » پزشك نامدار و از بزرگترین دانشمندان ايران و جهان و كاشف الكل در ري زاده شد. در جواني به پژوهش در موسيقي، فلسفه، رياضيات و نجوم پرداخت. به بغداد سفري داشت.
در آنجا علم كيميا (شيمي) را آموخت و به واسطه آسيبي كه به چشمانش وارد شد، به فرا گرفتن علم طب پرداخت و در اين علم آنچنان...

سرویس تاریخ- گرجستان؛ دیرینه ترین سرزمین جهان

به انگیزه یورش روسیه به گرجستان
گرجستان؛ دیرینه ترین سرزمین جهان

---

بندار پرهام: مسئله گرجستان، قدرت نمایی روسیه، سرشاخ شدن دوباره روسیه و آمریكا و قرار گرفتن اروپا در آستانه یك «صلح مسلّح» دیگر، در اوت 2008م. از خبرهای داغ پایان ماه گذشته بود.
بدون آن که به سیاست روز کاری داشته باشیم و دنبال شوند(:دلیل) یورش روسیه به گرجستان باشیم، به کوتاهی تاریخ و فرهنگ

سرویس تاریخ- سالگرد درگذشت ناتل خانلری

به انگیزه یکم شهریور، سالگرد درگذشت دکتر پرویز ناتل خانلری
ناتل خانلری: من دوهزار و پانصد سال دارم

---

فیروزه رستمی : پرویز ناتل خانلری(1369-1292خورشیدی)، استاد زبان و ادبیات فارسی، شاعر، مترجم، سردبیر مجله‌ی سخن و از مردان فرهنگ‌ساز تاریخ معاصر ایران بود. شعر عقاب او از شاهكارهای ماندگار شعر معاصر و نوشته‌ها و یادداشت‌هایش از برجسته‌ترین نمونه‌های نثر روان و سازمان یافته‌ی معاصر به شمار می‌آید.
او با بنیان‌گذاری و مدیریت بنیاد فرهنگ ایران نقش ...

سرويس تاريخ- روز پزشك خجسته باد

به مناسبت یكم شهریور ماه زاد روز پورسینا و روز پزشك
زادروز پورسینا بزرگترین پزشک جهان

---

بمان پرهنگ:تاریخ ایران سرشارست از نام بزرگانی است كه نام ایران و ایرانی را بلندآوازه ساختند و در تاریخ علم، فرهنگ و ادب، ستارگان درخشان و پرفروغی شدند تا در این كویر بی برگی و گم گشتگی راه بنمایند و امید ببخشند. مردانی كه بزرگی را در سایه کوششی خستگی ناپذیر در راه به دست آوردن دانش یافتند؛ شاید گزافه نباشد اگر بزرگترین این بزرگان را پورسینا بدانیم.
پدرش اهل بلخ بود و  در دوره فرمانروایی...

سرویس تاریخ- چشم به تاریخ و فرهنگ خویش بگشاییم

چشم به تاریخ و فرهنگ خویش بگشاییم

---

بوذرجمهر پرخیده: در تاریخ آمده است: «در روز سی‌ام تیر سال 1331 خورشیدی پس از پنج روز تظاهرات خونین و پر‌تلفات در تهران و پاره‌ای از شهرهای دیگر، شاه مجبور شد كه شرایط دكتر محمد مصدق را بپذیرد و از او بخواهد كه بار دیگر ریاست دولت را بردوش گیرد. 
دكتر مصدق به عنوان اعتراض به مداخلات شاه در امور اجرایی، از ریاست دولت كناره گیری كرده بود و محمدرضا پهلوی، ‌احمدقوام‌(:قوام‌السلطنه) را مامور...

سرویس تاریخ- نگاهی به جنبش ملی مشروطه در 102 سال پیش

به مناسبت 14 امرداد سالگرد اتقلاب مشروطه

نگاهی به جنبش ملی مشروطه در 102 سال پیش

---

بوذرجمهر پرخیده : نوشته‌های روشنفکرانی چون: زین‌العابدین مراغه‌ای، عبدالرحیم طالبوف، میرزا فتحعلی آخوندزاده، میرزا ملکم خان، میرزا آقاخان کرمانی و سید جمال‌الدین اسدآبادی و دیگران زمینه‌های مشروطه‌خواهی را فراهم آورد.

سخنرانی‌های سیدجمال واعظ و ملک‌المتکلمین مردم مذهبی را با اندیشه ی آزادی و مشروطه آشنا ‌کرد. نشریاتی مانند...

سرویس تاریخ- نگاهی به پیشینه‌ی گاهشماری ایرانی- زرتشتی

به مناسبت پیام انجمن موبدان برای پاسداشت گاهشماری زرتشتی

نگاهی به پیشینه‌ی گاهشماری ایرانی- زرتشتی

---

بوذرجمهر پرخیده: گاهشماری ایرانی - زرتشتی خورشیدی‌ست. ویژگی این گاهشماری این است که «سال» با دو گذر پیاپی پدیداری خورشید از اعتدال بهاری تعریف می شود.

این گاهشماری بر رصد‌‌های دقیق اخترشناختی استوار است، و دارای سیستم «کبیسه» ایست که بسیار هوشمندانه بوده و آن را از همتای اروپایی اش ــ گاهشمار گرگوری ــ دقیق‌تر می‌کند. این گاهشماری پیشینه‌ای بس دراز دارد...

سرویس تاریخ- نگاهی به تجارتخانه های زرتشتیان در یکصد سال پیش

گوشه‌هايي از زندگي زرتشتيان در يكصد سال پيش

تجارتخانه‌هاي زرتشتيان

---

بوذرجمهر پرخيده:یکی از آشناترین تجار ایرانی در زمان مظفرالدین شاه ، ارباب جمشید بهمن جمشیدیان نام داشت. ایرانیان او را به مهربانی، بخشندگی و درستکاری می‌شناختند.

«سرنشين (رييس)التجار کل زرتشتیان ممالک محروسه ایران»، لقبی بود که شاه، همراه با نشان و جبه و حمایل مخصوص به او عطا کرد(شرح زندگی و خدمات او به جامعه زرتشتی، جداگانه در بخش بزرگان خواهد آمد).

پس از شکست ساسانیان ، این نخستین باری...

سرویس تاریخ- قیصریه زرتشتیان، بازاری كه بود

قیصریه زرتشتیان، بازاری كه بود

---

بوذرجمهر پرخیده : ٢٤/ تیرماه/١٣٦٦خورشیدی: قیصریه زرتشتیان بم به شماره‌ی ١٧٢٩/٣ در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت.

امروز٢١ سال از ثبت بازار بم مشهور به «قیصریه زرتشتیان» در فهرست آثار ملی ایران می گذرد. شهرستان بم واقع در استان كرمان با برخورداری از آثار و بناهای تاریخی ، پیشینه‌ای دیرینه دارد كه برخی آثار آن به بیش از دو هزاروپانصد...

سرويس زرتشتيان- داستان معمار محلاتی، دخترش و پيرِ سبز

داستان معمار محلاتی، دخترش و پيرِ سبز

---

سرويس تاريخ^۱: چک‌چکو يا ديدارگاهِ پيرِ سبز در ميان راه يزد و تبس و در کمرگاهِ کوهی سنگين و رنگين، گوهرِ خود را می‌نماياند. اين ديدارگاه‌(:زيارت‌گاه) ياد و يادمانِ روز و روزگارانِ کهنی است که پرچم نيرومندی، راستی، راست‌گويی و راست‌کرداری در اهتزاز دل و جان هر ايرانی خود‌نمايی داشت.

برپايه‌ي همين انگيزه نيز، چَک‌چَک، همه‌ساله ديدارگاه هزاران باورمندِ زرتشتی و ديگر ايرانيانِ دوستدارِ تاريخ و فرهنگِ کهن است. چک‌چک...

سرويس تاريخ- گاهنماي زرتشتي، جلالي، خورشيدي

نگاهی به گاهنماي زرتشتي، جلالي، خورشيدي

---

رستم شهرياري: هنوزهم در ميان پدران و مادران ما، كساني هستند كه آمار روز و ماه را با انگشتان دست خود و بدون كمك از هرگونه گاهنمايي، نگاه مي‌دارند، آنگونه كه از پدران و مادرانشان رسيده است.

نياكاني كه با خون دل و به‌گونه‌اي خردمندانه اين كار را انجام دادند. چرا كه اين را بخشي از شناسنامه‌‌‌ي خود مي‌دانستند.

شناسنامه‌اي به‌نام «گاهنما»، كه...

سرویس تاریخ- یادی از میرزاده عشقی

12 تیر ماه ، سالروز شهادت "عشقی":

درمسلخ عشق جز نكو را نكشند

---

سرویس تاریخ- خداداد ظهرابی: 12 تیرماه برابر است با ترور "محمدرضا میرزاده‌‏ی عشقی" ، شاعر میهن پرست ایرانی كه توسط مزدوران حكومتی دوران رضاشاه به شهادت رسید.

سید محمدرضا كردستانی معروف به میرزاده عشقی، فرزند ابوالقاسم كردستانی بود كه در شهر همدان به دنیا آمد.

او تحصیلات دوران ابتدایی...

سرویس تاریخ- زندگی نامه ارباب کیخسرو شاهرخ به قلم بوذرجمهر مهر

زندگی‌نامه ارباب کیخسرو شاهرخ، دومین نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی

---

نوشته بوذرجمهر مهر^۱ : کیخسرو شاهرخ به تاریخ 8 تیر ماه 1253 خورشیدی در کرمان به دنیا آمد. پدرش شاهرخ، فرزند اسکندر و مادرش فیروزه دکتر خسرو سندل بود. پدر کیخسرو پیش از زایش او در گذشت و کیخسرو پدرش را ندیده بود. شاهرخ، پدر کیخسرو تجارت می‌کرد و ظاهرا در نجوم هم دست داشت.

کیخسرو برادر بزرگتری داشته به نام رستم. وقتی پدرشان از دنیا می رود، مادر او که 19 سال داشته دو فرزند خود را با دستمزد

سرویس تاریخ- ارباب کیخسرو شاهرخ زنده است

ارباب کیخسرو زنده است

---

بوذرجمهر پرخيده: عکس تنديس ارباب را که در تارنماي امرداد دیدم احساس کردم که او هنوز زنده و در مجلس است. او از تاثیرگزارترین چهره های مجلس در دوران رضاشاه بود.
بازمانده های فکری او هنوز در مجلس زنده هستند. از کارهای اساسی او بنیادگزاری کتابخانه مجلس است. برای آشنایی با این کتابخانه به http://majlislib.com/ بروید و تاریخچه و خبرهای روز این کتابخانه را بخوانید. در این سایت آمده: «مبتكر ط‌رح‌ كتابخانه...

سرويس تاريخ-صد سالگی به توپ بستن مجلس

صد سالگی به توپ بستن مجلس

---

بوذرجمهر پرخیده: از دوم تيرماه سال 1287 خورشيدي روز به توپ بستن مجلس به دستور محمد علی شاه و برقراری حکومت نظامی و منع رفت و آمد شبانه صد سال گذشت.

يك روز پس از به توپ بسته شدن ساختمان مجلس در ميدان بهارستان و دستگيري برخي نمايندگان پارلمان و نویسندگان...

سرويس تاريخ يادي از پرويز ورجاوند

 یادی از دکتر پرویز ورجاوند

سخنگوی راستین فرهنگ ملی ایران

---

بوذرجمهر پرخیده: پرویز ورجاوند در سال 1313 خورشیدی در تهران دیده به گیتی گشود. از 15 سالگی به روزنامه‌نگاری روی آورد و اندیشه های میهن خواهانه خود و دیگر نوجوانان هم اندیش را در یک روزنامه دانش آموزی بازتاب داد.

پس از کودتای ۲۸ امرداد1332خورشیدی به « نهضت مقاومت ملى» پیوست. در سال 1337خورشیدی مدرک ...

 

سرویس تاریخ- گفت وگو امرداد با کوچکترین دختر کیخسرو شاهرخ

به مناسبت سالگرد زایش و سالگرد مرگ كیخسروشاهرخ

گفت و گوی امرداد با پروین شاهرخ كوچكترین دختر ارباب كیخسرو شاهرخ

---

سرویس تاریخ: باستانی‌پاریزی در پیشگفتار كتاب خاطرات ارباب كیخسرو می‌نویسد: «شاهرخ در اواخر سخت زیر نظر بود. چندبار اداره شهربانی دستور داشت با وسایلی او را تلف كند ولی موفق نشد. تا این‌كه در یكی از شب‌های تیر‌ماه 1319 خورشیدی با وسایلی كه قبلا تهیه شده‌بود در مجلس عروسی او را دستگیر كردند و در همان شب او را كشتند و جسدش را در مسیر خانه‌اش افكندند. گویا علت، سخنرانی‌های پسرش، بهرام در رادیو آلمان بود.»

پروین شاهرخ می گوید...

سرویس تاریخ- تاریخچه زایشگاه بهمن یزد

به مناسبت برگشت بیمارستان بهمن به هازمان زرتشتی:

تاریخچه کوتاهی از زایشگاه بهمن یزد

---

بوذرجمهر پرخیده: نزدیک به 90 سال پیش، و خیلی پیش‌تر از آن نیز، زرتشتیان لباس ویژه‌ای از کتان سفید می‌پوشیدند تا از دیگران جدا گشته و بتوان آنها را به زرتشتی بودن شناخت.

نخستین کاری که برای یکسان سازی لباس انجام گرفت، تغییر لباس شاگردان مدرسه‌های زرتشتی کرمان از «قبا و تنبان گشاد و کلاه نمد» به «لباس طرز نظام» بود، به دست ارباب کیخسرو صورت گرفت.

پس از چندی، ارباب کیخسرو...

سرویس تاریخ- شاورهرام ایزد کرمان

شاورهرام ایزد کرمان

---

فرهود رشیدی: شاه ورهرام ایزد کرمان یکی از نیایشگاههای قدیمی زرتشتیان ایران است. بنابر روایات در عهد صفویه شمار زیادی از زرتشتیان به خارج از دروازه ناصریه کرمان مهاجرت کرده و محله ناصریه را ایجادکردند.

 آنان در این محله شاه ورهرام ایزد را برپا کردند و به نیایش دادار اورمزد پرداختند. با مهاجرت زرتشتیان دیگر از خراسان...

 

سرویس تاریخ- یادی از بهرام فره‌وشی

یادی از دکتر بهرام فره‌وشی

(1304خ.- 8خرداد1371خ.)

---

بوذرجمهر پرخیده: صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را / تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید. دکتر بهرام فره‌وشی به سال 1304خورشیدی دیده به جهان گشود.پدرش از دانشمندان زمان خود بود. «مترجم همایون»(فره‌وشی) از نخستین پایه‌گزاران مدرسه در ایران بود.

مترجم همایون ــ پدر بهرام فره‌وشی ــ چندی سرنشینی مدرسه زرتشتیان را بر دوش داشت. او بیشتر سرنشینی فرهنگ شهرستان‌ها...

 

سرویس تاریخ- تاریخچه نمایندگان زرتشتی در مجلس شورای ملی

به مناسبت هفتم خرداد و ورود اسفندیار اختیاری یازدهمین نماینده زرتشتیان به مجلس 

نمایندگان زرتشتیان در مجلس شورای ملی

(از 1286 خورشیدی تا 1357خورشیدی)

---

بوذرجمهر پرخیده: زرتشتیان كه در آغاز مشروطیت، در حدود یك هزارم جمعیت ایران را داشتند، به نسبت جمعیت شان نقش كیفی و كمی مناسبی در برپایی  و پشتیبانی این جنبش ملی ایفا كردند و به جز همراهی فكری و بیدار كننده، به كمك مالی مجاهدین نیز پرداختند تا اینکه پس از مجاهدت همه مردم جنبش مشروطیت پیروز شد.

نخستین‌ نماینده : ‌ارباب‌ جمشید جمشیدیان

پس از پیروزی مشروطیت نخستین گام...

سرویس تاریخ- یکصد سال از استخراج نفت ایران می‌گذرد

پنجم خرداد سالروز کشف

نخستین چاه نفت خاورمیانه

---

 گروه تاریخ: نخستین چاه نفت خاورمیانه در سال ١٢٨٧خورشیدی برابر با ١٩٠٨میلادی پنجم خرداد در شهرستان مسجد سلیمان کشف شد.

شهرستان مسجد سلیمان در شمال خاوری و در ١٢٥کیلومتری اهواز میان رشته کوه‌های زاگرس است که شیب این کوه‌ها به سوی جلگه خوزستان است جنس خاک این کوه‌ها از رس، گچ و آهک است و رود خانه‌ی بزرگ کارون از این کوه‌ها سرچشمه می‌گیرد آب و هوای ...

 

سرویس تاریخ- سالروز کشف نفت عنصر اقتصاد ایران

صد سالگی نفت

---

بوذرجمهر پرخیده: هرودوت در آثار خود درباره نفت ایران می‌نویسد:«در 22کیلومتری شوش محلی است که در آنجا با چرخ و خیک از آن نفت و قیر و نمک بیرون آورده در مخزن می‌ریزند و پس از چندی قیر و نمک ته‌نشین می‌شود و نفت به شکل مایع برجا می‌ماند و پس از آن برای سوخت و روشنایی در شب از آن استفاده می‌کردند».

وی هم چنین می‌نویسد که از این...

سرویس تاریخ- نگاهی به زندگی سیاسی مهربان جمشید پارسایی

مهربان جمشید پارسایی مشروطه‌خواه

---

بوذرجمهر پرخیده: دیدن عکس زنده‌یاد ارباب مهربان جمشید پارسایی در آیین گهنبار پذیرشگاه پارسایی مرا به یاد نقش این مجاهد مشروطیت انداخت.

شاید کمتر کسی می‌داند که مهربان جمشید پارسایی یک مشروطه‌خواه دوآتشه و بسیار آرام و «مهربان» بوده است. تیمسار جهانگیر اوشیدری در کتاب تاریخ پهلوی و زرتشتیان می‌نویسد: «تجارتخانه‌های جهانیان و جمشیدیان با...

سرویس اندیشه- ورهرام یشت آیینی یاری دهنده است

نگاهی به فلسفه و آیین ورهرام یشت:

ورهرام ایزد یاری دهنده است

---

اردشیر بهمردی- فیروزه ماوندادی: دولت ساسانی با وجود کمبود و کاستی که داشت بنایی بزرگ وکاخی باشکوه بود، نابودی آن نشانه پایان دوره پیشین وآغاز قرون وسطی تاریخ ایران و آسیای غربی است .

نویسندگان عرب دولت ساسانی را ،که سرمشق سیاست دولتهای شرقی بود ،با تشویق فراوان ستایش می کردند و ملت ایران را به بزرگی نام می بردند .ابو الفدا گوید ¹ همۀ اقوام هم باورند که پادشاهان ایران بزرگترین...